‘Uitkomst’ debatmiddag 6 oktober

‘Uitkomst’ debatmiddag 6 oktober:

Meningen over natuurgebied De Maashorst zeer uiteenlopend!

Door Loek Borrèl

Op zondagmiddag 6 oktober organiseerde Debatcentrum De Grens het debat over het natuurgebied De Maashorst plaats. De bijeenkomst vond plaats in De Pul te Uden.

Ruim zestig belangstellenden trotseerden het natte herfstweer om te luisteren naar en mee te praten met vijf direct betrokkenen van De Maashorst. Onder leiding van Paula van Hout en Rob Vrolijk werd in de eerste bijdrage man van het eerste uur Peer Verkuijlen en boer in de Maashorst Jos van Vonderen aan het woord gelaten.

Peer Verkuijlen is voormalig wethouder in Bernheze en een van de initiatiefnemers van de aaneensluiting van natuurgebieden in de regio tot wat nu De Maashorst heet. Hij verhaalde kort het waarom van De Maashorst en de wens van de vier betrokken gemeenten (Oss, Bernheze, Landerd en Uden) om het natuurgebied als een soort marketing voor de regio in te zetten. Er is veel geld van de provincie en de vier gemeenten in het project geïnvesteerd, maar nu de provinciale financiën langzaam maar zeker opdrogen, wordt De Maashorst een kostenpost. Peer Verkuijlen maakt zich dan ook zorgen in hoeverre de balans tussen natuur, recreatie en economische activiteiten niet ten nadele van het natuurgebied uit zal vallen.

 

Boeren in de Maashorst

Jos van Vonderen boert in de Maashorst en denkt dat sommige mensen hem beschouwen als een boer met een megastal. Hij stelt aan het begin van zijn betoog de principevraag: ‘Wat zijn de grenzen van het natuurgebied De Maashorst?’ Als boer heeft hij zeker iets met natuurbehoud en in een aantal gevallen loopt hij hand in hand met natuurbescherming (zoals het vasthouden van water voor droge tijden). Zijn mening is echter ook dat het boeren aan de randen van de kern De Maashorst mogelijk moet blijven. Hij schetst dat het recreatieve gedeelte van de Maashorst onevenwichtig is. Er zijn nog voldoende mogelijkheden om aan de buitenschillen van de Maashorst bijvoorbeeld kleine horecagelegenheden te plaatsen. Voor Jos van Vonderen is De Maashorst er voor de mensen. Zorgen over de toekomst maakt hij zich nauwelijks. Bijvoorbeeld: het terugdringen van het CO2 gehalte bij natuurgebieden geldt alleen voor Natura2000 gebieden en dat is de Maashorst niet.

 

De Maashorst is er niet alleen voor de mens

Veel kritischer over de toekomst van het natuurgebied is bioloog Nico Ettema, die samen met ondernemer Dennis Hurkmans aan het woord komt in het tweede deel van de debatmiddag. Ettema is de man die de fauna in het gebied heeft onderzocht en is altijd een groot voorstander geweest van de aaneensluiting van ‘losse’ natuurstukjes tot het huidige Maashorst. Hij begrijpt de weerstand van wandelaars en sporters tegen de wisenten in het natuurgebied, maar vind het ook overdreven. Het beperken van de vrijheid van deze dieren door hun leefgebied af te rasteren van de wandel- en fietspaden vindt Nico Ettema de filosofie van een ‘open natuurgebied’ – waar de natuur zijn eigen gang kan gaan – geweld aandoen. De Maashorst is er niet alleen voor de mens, maar zeker om het natuurbehoud in ons land op peil te houden. Een optimale en vooral ook levendige natuur is van levensbelang voor het ecosysteem en dus altijd goed voor de mens.

 

De Maashorst als merk

Ook ondernemer Dennis Hurkmans geeft hoog op over de Maashorst als natuurgebied en hij pleit voor een ruimhartig natuurbeleid. Tegelijkertijd ziet hij De Maashorst ook als een ‘merk’ dat ten voordele van de vier omringende gemeenten kan dienen. Het ondernemen in De Maashorst moet volgens Hurkmans binnen bepaalde grenzen mogelijk zijn. Met als stelregel dat het ondernemen zich weet te verhouden met de natuur en de plaatselijke bewoners. De angst van de buren in Bus (Nistelrode) dat wanneer Hurkmans verder kan gaan met zijn onderneming er mogelijkerwijs grote groepen bezoekers voor proeverijen, wuift hij weg als niet de realiteit zijnde. Hurkmans is van mening dat het Maashorstgebied gebaat is bij een goede verstandhouding tussen bewoners, ondernemers en gebruikers. De overheid moet zich in zijn gedachten vooral bezighouden met het beschermen, toezicht houden en optimalisering van het gebied, maar laat de politiek niet leidend zijn in de ontwikkeling van De Maashorst. En wat betreft het opdrogen van de broodnodige financiën? Ga met elkaar om de tafel zitten en kom met een ontwerp voor de Maashorst waar iedereen achter kan staan. Leg dit bij de vier gemeenten en geef aan dat dit is wat de bewoners willen. Laat de gemeentelijke overheden in de pot een subsidie storten en laat dit bedrag met de provincie, het rijk en de EU matchen. Dan heb je een goedgevulde pot als Maashorst zijnde om aan de wensen van de natuur, de bewoner en de gebruiker tegemoet te komen.

 

Mark van de Veerdonk zet puntjes op de ‘i’

Tafelheer Mark van de Veerdonk is als bewoner van Slabroek een gezegend mens. Hij woont misschien wel op een van de mooiste plekjes van het Maashorstgebied, erkent dat het natuurgebied de mens veel te bieden heeft, maar vindt tegelijkertijd dat het Maashorst project door bestuurders en natuurliefhebbers is doorgeslagen. Ook hij plaatst vraagtekens bij de wisenten en taurossen, het steeds verder beperken van de mens in het gebied ten faveure van bepaalde oneigenlijke natuur. Hij hamert op meer inspraak van de bewoners en gebruikers van het gebied, dat er niet alleen geluisterd wordt naar de bewoners, maar dat er ook iets met de verhalen en zienswijze van de mensen wordt gedaan. In een uitgesproken column zet Mark van de Veerdonk op zijn eigen wijze nogmaals de puntjes op de ‘i’.

 

Een kritisch publiek

En het publiek? De aanwezige Maashorstbewoners, gebruikers, natuurliefhebbers en overige geïnteresseerden zijn trots op de Maashorst, maar ook kritisch. Buurtbewoners tonen hun bezorgdheid over toenemend ondernemerschap. Wandelaars en sporters durven de Maashorst niet meer in door de wisenten en de taurossen. Bestuurders luisteren te weinig naar de mensen, terwijl een groot deel van de debatdeelnemers juist vindt dat De Maashorst er is voor de mensen.

 

De olifant in de kamer

En de naam ‘De Maashorst’? Het blijkt de olifant in de kamer te zijn. Bijna niemand heeft het erover, maar iedereen kent de lading ervan. Of zoals ik in mijn Afrika-column tijdens het debat reeds zei: ‘Afrika is geen land maar een continent, zoals De Maashorst geen gemeente is, maar een prachtig natuurgebied’.