GroenLinks Landerd-Uden lijsttrekker Genoveef Lukassen:

‘Wij gaan voor een dienstbare gemeente!’

GroenLinks Landerd-Uden lijsttrekker Genoveef Lukassen:

Door Rob Vrolijk

Ze werd in 1965 bij sluis 8 aan het kanaal in Helmond geboren en beleefde een gelukkige jeugd in Mariahout. Ze was reeds als kind enorm eigenzinnig en dat maakte de eerste jaren op de middelbare school niet gemakkelijk. In diezelfde tijd overleed ook nog eens haar moeder, maar ze liet zich niet uit het veld slaan. Ze wilde aanvankelijk werktuigbouwkunde studeren, maar koos uiteindelijk voor de lerarenopleiding tekenen en handvaardigheid. Gevolgd door een studie aan de kunstacademie. Met deze diploma’s op zak combineerde ze het kunstenaarschap in haar eigen atelier in Tilburg met nachtelijk fabriekswerk. Begin jaren ’90 voerde de liefde haar naar Uden, waar ze al snel werd geïntroduceerd bij Ateliers Uden Buiten. In gesprek met GroenLinks Landerd-Uden lijsttrekker Genoveef Lukassen.

‘Als puber was ik trouwens een VVD’er. Ik kwam vaak in een jongerencentrum waar veel politieke debatten werden gevoerd en je had twee keuzes: Of je was héél links of je was een VVD’er. In die tijd was Wiegel actief in de landelijke politiek en ik vond hem bijzonder helder. Dat sprak me aan, zonder dat ik al te veel nadacht over de gevolgen. Dat begreep ik later pas en toen ben ik links geworden. Wijsheid komt met de jaren, zullen we maar zeggen. Ik werd links, maar niet per sé GroenLinks. Ik heb op verschillende linkse partijen gestemd, voordat ik hier in Uden in gesprek kwam met Loek Borrèl en Ad van Driel. Met hen heb ik twee jaar lang, elke week een middag over politiek gesproken en uiteindelijk hebben we besloten om GroenLinks in Uden weer op de kaart te zetten.’

 

De grote vergissing van veel politici

‘Wat mij betreft is politiek géén spelletje, maar een poging om een zo prettig mogelijke samenleving te creëren voor iedereen! Wanneer je politiek als een spelletje ziet, dan heeft dat zoiets als de toeslagenaffaire tot gevolg. En in Uden gaat het niet anders, als je bijvoorbeeld ziet hoe de SP een aantal jaren geleden aan de kant is gezet, terwijl ze de verkiezingen ruim hadden gewonnen. Dat heet dan “een politiek spel”, maar het klopt gewoon niet.’
‘Zeker op lokaal niveau heb je het probleem dat sommige partijen niet meer dan vooruitgeschoven posten zijn van bepaalde belangengroepen. Het CDA heeft altijd de belangen van de boeren behartigt, de VVD – en recenter Jong Uden – die van de ondernemers. In verkiezingstijd gooien ze er een geraffineerde marketingcampagne tegenaan en die twee doelgroepen hebben voor de komende vier jaar hun schaapjes op het droge. Razendslim natuurlijk, maar de burgers die geen boer of ondernemer zijn, hebben er helemaal niets aan.’

 

Markt autovrij

‘Het plan om de Udense markt autovrij te maken, is daarvan een mooi voorbeeld. Na twee jaar hard werken door inwoners, ondernemers en de gemeente lag er een mooie centrumvisie. Met als kern een autovrije markt. Eigenlijk was iedereen het erover eens dat dat moet gebeuren. Ook de ondernemers die erbij waren betrokken. Maar na ruggenspraak van die ondernemers met hun achterban, werd het plan voor 50% teruggedraaid. En het vreemde is dat het college daarin moeiteloos meebuigt. De aandacht voor de ondernemers in de lokale politiek is gewoon veel te groot. Met als schijnredenering dat als het de ondernemers goed gaat, het met andere mensen ook goed gaat. Grote flauwekul! Maar dat is wel het algemene beleid geweest van de afgelopen 30 jaar en het gaat steeds slechter met een steeds grotere groep mensen!’

 

De energietransitie

‘De energietransitie is een belangrijk speerpunt voor onze partij. Daarom vinden wij dat het gemakkelijker moet zijn om van punt A naar punt B te fietsen. Niet alleen vanuit de kleinere kernen, maar zeker ook in de centra zelf. Door een andere inrichting wordt langzamer vervoer – met de fiets dus – een snellere optie. Dat kun je realiseren met brede en veilige fietspaden. Maar ook het openbaar vervoer moet sterk verbeterd worden. Dat iemand niet drie uur hoeft te wachten op een bus, of een taxi moet bellen om ergens te komen. Op termijn zou je kunnen denken aan openbaar vervoer zonder chauffeur. Om het gemakkelijker rendabel te maken. Verder willen we het systeem van deelauto’s verder uitbreiden. Er is al een systeem met 18 deelauto’s. Eén ervan staat in Zeeland en – sinds kort – ook één in Odiliapeel. Dat kan wat ons betreft veel breder getrokken worden.’

 

De dienstbare gemeente

‘Wij gaan voor een dienstbare gemeente. We willen ervoor zorgen dat mensen die hulp nodig hebben ook daadwerkelijk hulp krijgen en we willen laaggeletterden bereiken. We willen dat de gemeente beschikbaar is voor de burgers. Heb je ideeën of suggesties? Meld het aan ons. We willen graag met je meedenken. We willen zichtbaar zijn op vaste plekken in de gemeente waar mensen ons kunnen bereiken. Kun je dat niet, dan kan het telefonisch of via e-mail. Een dienstbare gemeente dus, maar ook als gemeente kunnen we het niet alleen. Dus we verwachten van de inwoners dat ze zelf ook het initiatief nemen. Dingen in hun buurt oppakken en bij ons melden. Zodat we een handje kunnen helpen om zaken te realiseren. Uden-Landerd moet echt een gezamenlijk project worden om een warme leefomgeving te creëren.’

 

Red de Maashorst!

‘Ander belangrijk item voor GroenLinks is voorkomen dat het natuurgebied de Maashorst verdroogt door de manier waarop er nu wordt afgewaterd. De toestand van het natuurgebied is echt rampzalig. Ondanks alle regen die de laatste tijd is gevallen, staat het grondwater nog steeds 10 cm onder het gewenste peil. Alle eiken in dit gebied sterven af. Als we op deze manier doorgaan, houd je een groot landschap met brandnetels over. En dat alles wordt veroorzaakt doordat er nog een paar boeren actief zijn in dat gebied. Die moeten op een fatsoenlijke manier worden uitgekocht. Niet om die boeren te pesten, maar om het natuurgebied te redden dat met zoveel inspanning en geld is gecreëerd. De vorige coalitie heeft zich sterk gemaakt om de nieuwe gemeente, Gemeente Maashorst te dopen. Dan is het raar als we datzelfde natuurgebied nu laten afsterven. Overigens zijn wij tegen de naam Gemeente Maashorst. Het is verwarrend, het is niet netjes tegenover Bernheze en Oss – met name Oss –, die er ook veel energie in hebben gestoken en ik vind het vreemd hoe we er met z’n allen nu toch onder die naam in deze constructie zijn gerommeld voor een jaar.’

 

Einde maken aan woningnood

‘Er staat op dit moment een hele grote groep mensen op een wachtlijst voor een woning. Niet dat we veel zwervers hebben in Uden, maar het betreft mensen die bij vrienden of familie inwonen en dat kan tot hele vervelende en zelfs onwenselijke situaties leiden. Dus wat ons betreft is het zaak om op zeer korte termijn betaalbare woningen te bouwen. Ook interessant in dat kader: je hebt in Uden veel braakliggende terreinen, waar nog alle benodigde leidingen onder de grond aanwezig zijn. Daar kunnen tijdelijke units worden neergezet om voor een deel de nood te lenigen. Met de nadruk op tijdelijk.

 

Instellen Rekenkamer

‘Tijdens de vorige regeerperiode heeft Uden Plus het ontbreken van een Rekenkamer aangekaart. Dat is toen ook door GroenLinks ondertekent. Maar dat is bijna achteloos aan de kant geschoven. Daar zaten de regerende partijen blijkbaar niet op te wachten natuurlijk. Zonder een Rekenkamer kan er van alles worden bekokstoofd zonder dat je achteraf precies kunt achterhalen wat het heeft gekost, uit welke middelen het is betaald en wat er met dat geld is gebeurd. In Landerd hebben ze zo’n Rekenkamer wel, dus ik heb al contact gezocht met enkele partijen daar en hen nadrukkelijk gevraagd om zich daar ook in de nieuwe fusiegemeente sterk voor te maken.’

 

‘Politiek is géén spelletje, maar een poging om een zo prettig mogelijke samenleving te creëren voor iedereen!’

Heb je suggiesties of ideeën voor verbetering van de leefomgeving van Landerd-Uden? Mail het naar uden@groenlinks.nl.

 
Lees ook het interview met VROUW Maashorst lijsttrekker Christa van de Langenberg
Lees ook het interview met PARTIJvdSPORT Maashorst lijsttrekker Anne Marie van Duivenboden
Lees ook het interview met Voor de Dorpen lijsttrekker Harold van den Broek
Lees ook het interview met FVD Maashorst lijsttrekker Janco Bethlehem
Lees ook het interview met VVD-Maashorst lijsttrekker Maarten Prinssen
Lees ook het interview met Jong Maashorst Lijsttrekker Gijs van Heeswijk
Lees ook het interview met Maashorst Vooruit Lijsttrekker Jeroen van den Heuvel
Lees ook het interview met GeWoon Uden lijsttrekker Ruud Geerders
Lees ook het interview met PRO lijsttrekker Cock de Jong
Lees ook het interview met SP lijsttrekker Ton Segers
Lees ook het interview met UdenPlusLanderd lijsttrekker Tinie Kardol
Lees ook het interview met CDA lijsttrekker Maurits van den Bosch

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

En krijg het boek

‘zoete inval. Als in Uden de pot kookt, bloeit de vriendschap.’

cadeau.

Boek Zoete Inval

Het is allemaal de schuld van Wouter Bos

Het is allemaal de schuld van Wouter Bos​ …Beste Loek,

ik schreef je al eerder over de manier waarop rechts op succesvolle wijze de beeldvorming over links in negatieve zin manipuleert. De onlangs overleden cabaretier Jeroen van Merwijk heeft hier ooit een zeer treffend en grappig liedje geschreven: ‘Het is allemaal de schuld van Wouter Bos’. Zelfs als je je verslikt in een stukje albatros, het is allemaal de schuld van Wouter Bos.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

Het is allemaal de schuld van Wouter Bos

Dát is al bijna vijftig jaar het onverstoorbare adagium van rechts Nederland. Gaat het fout in Nederland of op wereldschaal? Dan heeft Wouter Bos het gedaan. En dat gaat dus al terug tot de tijd van het Kabinet Den Uyl. In feite was Joop den Uyl de eerste Wouter Bos en daarmee gelijk ook weer de schuld van Wouter Bos. Volgens Van Merwijk is zelfs Wouter Bos de schuld van Wouter Bos.

 

Kabinet Overklaas

Het kabinet Den Uyl zou de grote potverteerder zijn geweest die de staatsschuld tot astronomische hoogte zou hebben opgestuwd. Wie naar de feiten kijkt, ziet dat dit volstrekte onzin is, maar het idee wordt door rechts Nederland warm gekoesterd. Die mythe werd min of meer in het leven geroepen door Hans Wiegel die tijdens een debat – verwijzend naar Den Uyl – riep ‘Sinterklaas bestaat, hij zit dáár.’ Het kabinet Van Agt-Wiegel zou de staatsschuld in een latere fase met 100% laten stijgen, terwijl dat onder Den Uyl ‘slechts’ 30% was. Daarmee zou je het kabinet Van Agt-Wiegel Overklaas kunnen noemen, maar dat wordt liever vergeten. De linksen zijn de potverteerders, punt uit.

 

Bijna vijftig jaar rechts beleid in Nederland

Het grappige van het hele idee dat alles de ‘schuld is van Wouter Bos’ is dat we sinds ‘Den Uyl’ nooit meer een links kabinet hebben gehad in Nederland. Ga maar na: Van Agt 1 t/m 3, Lubbers 1 t/m 3, Kok 1 & 2 (de PvdA inderdaad in the lead, maar Kok had in het kader van de internationale ‘derde weg ontwikkelingen’ de ideologische veren afgeschud en voerde een onvervalst neo-liberaal beleid. Superrechts dus.), Balkenende 1 t/m 4 (de man die de oude VOC-mentaliteit terugwenste) en Rutte 1 t/m 3 (PvdA maakt in Rutte 2 min of meer dezelfde fout als onder Kok). Kortom, de Nederlandse regeringen voeren sinds 1977 een gematigd tot zeer rechts beleid, maar alles wat er fout gaat is ‘de schuld van Wouter Bos’.
Inmiddels is ‘rechts’ zelfs zo ver dat het vaak niet eens de moeite meer neemt om ‘Wouter Bos’ te koppelen aan alles wat fout gaat, maar om alles wat fout gaat of hen niet bevalt te benoemen met ‘Wouter Bos’ en daarmee automatisch fout.

 

De schuld verlegd

Dit hele mechanisme werd wat mij betreft weer prachtig geïllustreerd tijdens de kabinetsformatie op het moment dat de rook rondom de pathologische leugenaar Rutte, de broedermoordenaar Hoekstra én de ondemocratische perikelen in de ministerraad wat was opgetrokken en het werkelijke formeren moest beginnen. Wat bleek nu plotseling? De formatie werd niet hopeloos vertraagd door voornoemde perikelen bij de rechtse partijen VVD en CDA, maar doordat de PvdA en GroenLinks elkaar – voor de verandering – standvastig bleven vasthouden.

 

Omkering van zaken

Het rechtse gekakel in programma’s als Goedemorgen Nederland, WNL op zaterdag en WNL Opiniemakers was oorverdovend. Wat dachten die linkse idioten wel niet. Het land had (en heeft) zo snel mogelijk een (bij voorkeur zo rechts mogelijk) kabinet nodig. Dit was nu echt niet het moment om spaken in de wielen van de BV Nederland te steken. Snapten ze dan echt niet dat twee linkse partijen in een kabinet volstrekt onaanvaardbaar is? Er is maar echt één linkse partij nodig om de schuld te kunnen geven voor alles wat er gedurende de komende kabinetsperiode misgaat.

 

Verontwaardiging over ‘links wangedrag’

Het interessante van deze frame is dat de verontwaardiging over het ‘linkse wangedrag’ nauwelijks gespeeld lijkt. Niet de leugens van Rutte, het verraad van Hoekstra of het gekonkel in de ministerraad is de oorzaak van de vertraging bij de samenstelling van het nieuwe kabinet, maar de bijna wanhopige standvastigheid waarmee PvdA en GroenLinks elkaar vasthouden. Nu kun je daarvan vinden wat je wilt, maar deze partijen staan hierin volledig in hun recht. Er is ook niets schimmigs of ondemocratisch aan. En dat kun je van alle VVD en CDA-perikelen niet zeggen.

 

Frame over

De frame dat PvdA en GroenLinks schade aan het landsbelang toebrachten liep net lekker, toen de memo van Pieter Omtzigt aan Liesbeth Spies uitlekte. Het zal uiteindelijk wel weer de schuld van Wouter Bos zijn – daarover geen twijfel -, maar vooraleerst moet die oneindig vervelende Pieter Omtzigt kaltgestellt worden. De man is immers overspannen en op z’n minst niet goed bij zinnen. Dat blijkt ook wel uit de omvang van zijn schrijven. Welke gek schrijft er nu een memo van 76 kantjes. Het lijkt bijkans wel ‘Dagboek van een Gek’. Dat leest toch niemand meer! (nee, dankzij het anti-cultuurbeleid van 10 jaar Rutte, is de leesvaardigheid van de bevolking niet optimaal meer). Nee, die Pieter Omtzigt mag dan op het eerste gezicht wel de held van het volk zijn, in werkelijkheid is het gewoon een autist waarmee het onmogelijk samenwerken is.

 

Nieuwe schandalen

Inmiddels zijn er door de uitgelekte memo van Omtzigt nieuwe schandalen aan het licht gekomen. Zoals het feit dat het CDA zijn politieke keuzes niet maakt op basis van christelijke principes, maar geleid door de God Mammon. Kortom, christelijke rechts Nederland zit nu even in het verdomhoekje en zijn nog aan het zoeken hoe ze eruit moeten komen. Een ding is echter op voorhand zeker: aan het eind weten ze in ieder geval wie ze hier de schuld van moeten geven. Drie keer raden …

Toegift. Omdat-ie zo leuk is, hierbij nog even de slottekst van de live versie van het lied van Jeroen van Merwijk: ‘En zit het je één keer geweldig mee, dan is dat dankzij de VVD.’

Lees de brief van Loek: En De Wereld Draait Door …

En De Wereld Draait Door …

En De Wereld Draait Door …Beste Rob,

Rob, het was de afgelopen drie weken erg stil op het Binnenhof. Kwam goed uit want ik had even tijd voor mezelf nodig. Familieomstandigheden noopten me ertoe. Even de fut eruit, moest me weer opladen. Hoe ouder ik word, hoe moeilijker het me afgaat.

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

En De Wereld Draait Door …

Onder de Hamer

De zes weken stormlopen in Den Haag tegen Rutte en de zittende macht, is alweer gaan liggen. Een aardig eindrapport van verkenner Herman Tjeenk Willink, waarin hij toch een aantal beloftevolle adviezen over een ‘dun’ regeringsakkoord rondom diverse hete hangijzers – denk aan woningbouw, stikstof, duurzaamheid en klimaat, corona, maar ook macht en tegenmacht -beschreef, lijkt onder Hamer alweer naar de bureaulade verbannen. Haar eerste exercities (het oproepen van de achttien fractieleiders) vond ik dubbelop. Alsof de dames en heren politici ineens anders dachten over de politieke kwesties.

 

Massagetechniek

Op het moment dat ik je deze brief schrijf heeft ze de Kamervoorzitter om verlenging van haar mandaat gevraagd en gekregen. Ze lijkt de boel zo te masseren dat de mensen in het land langzaam wennen aan het idee dat Rutte toch gewoon premier blijft. Dat hij dus geaccepteerd wordt door de politici die eerst zo tegen hem te loop liepen en dat vijf partijen in het midden van het politieke centrum met elkaar een coalitie gaan vormen.

 

Niets geleerd van het verleden

Hoekstra heeft wel de meeste praatjes tot nu toe. Wil niet met een gezamenlijke PvdA/GroenLinks in een coalitie en eist eigenlijk nu al het ministerie van Financiën voor zichzelf op. Dat PvdA en GroenLinks elkaar niet loslaten en gezamenlijk de onderhandelingen ingaan vind ik zo gek nog niet. Voor D66 is het veiliger dat zij op de linkerflank ‘gedekt’ worden op eenzelfde wijze als de VVD op rechts een partner wenst te hebben. Dat Hoekstra vindt dat de linkse partijen mijlenver van het CDA afstaan is bedenkelijk voor een partij die voor kort nog op het Brabantse pluche zat met een partij als Forum voor Democratie. Natuurlijk ook een mooi verhaal, die Brabantse Statencoalitie. VVD en CDA verbreken twee weken geleden de liefde met FvD, omdat rond deze partij ‘een negatieve spiraal aan incidenten’ met zich meebracht. Niks geleerd van het korte huwelijk met de PVV in 2011-2012… met (uiterst) rechts valt echt niets te beginnen.

 

Het raadsel van de vijf?

Rob, ik mag er toch vanuit gaan dat uiteindelijk gekozen wordt om een coalitie te vormen met deze vijf partijen. Rutte wordt door iedereen, behalve door zijn eigen angsthazenpartij – zonder Rutte zou de VVD bijna zeker de weg van het CDA en de PvdA zijn opgegaan- , niet meer wordt gepruimd. Hij kan nog zoveel niet willen, maar zijn behendigheid heeft nu écht zijn langste tijd gehad.

 

Hoe houdbaar zijn Ploumen en Klaver?

Ook voor partijen als GroenLinks en de PvdA lijkt een plaats in een Kabinet-Rutte IV een noodzakelijk kwaad. Ze hebben in de oppositie nog geen deukje in een pakje boter kunnen slaan. Wil er iets terecht komen van de duurzaamheidstransitie, dan moet GroenLinks kleur bekennen en mede aan het roer gaan staan. Dat ze een verbond met de PvdA zijn aangegaan is in deze alleen maar te prijzen. En nog iets, De houdbaarheid van Ploumen en Klaver lijkt wel heel erg begrenst.

 

De glanzende toekomst van D66

D66 lijkt een gezonde toekomst tegemoet te gaan, maar schijn bedriegt. Nog maar twee jaar geleden, zowel tijdens de gemeenteraadsverkiezingen als ook de Europese verkiezingen leek deze partij goed voor de mestvaalt. Nederlaag op nederlaag. Een bijna mislukte campagne (Rob Jetten: “Nee, ik stem niet op Sigrid Kaag” – een echt ‘Lubbertje-Brinkmannetje’), die door Kaag in de laatste twee weken nog kon worden rechtgezet. Maar het is een wankele basis wanneer D66 niets meer brengt dan dat deze partij de afgelopen vier jaar heeft bewerkstelligt.

 

Tijd voor toontje lager

En ja, het CDA, dat lijkt me toch de meest instabiele partij van de vijf. Wat gaat Omtzigt nog doen, krijgt die Hoekstra wel zijn ministerschap op Financiën terug, hoe zit het toch met de miljardensteun aan de KLM, de vele zoekgeraakte coronabonnetjes op de ministeries, de innige relaties tussen een invloedrijk verkiezingsprogrammaschrijver en andere CDA’ers en natuurlijk de blijvende mokersteen: de toeslagenfraude. Het CDA heeft veel noten op zijn zang, maar een toontje lager zou hen beter staan.

 

De man van negen miljoen…

Rob, ik denk dat je dit clipje nog wel zult herinneren. Een jonge Sywert van Lienden, die door De Wereld Draait Door groot is gemaakt, bleek zijn cijfers over vluchtelingen en criminaliteit niet op orde te hebben. Hij mocht zijn excuses bij Matthijs van Nieuwkerk maken, wat ik nogal vreemd vond. Niet dat hij zich mocht excuseren, maar omdat hij in een eerdere stadium in de gelegenheid was gesteld over dit onderwerp mee te praten. Iemand die gewoon te weinig verstand heeft van een bepaald onderwerp mee laten praten over een zo’n beladen onderwerp, is dom en gevaarlijk. Van Lienden is één van de vele televisiepersoonlijkheden die dagelijks aanschuiven bij de vele praatprogramma’s op radio en tv, maar in niets is gebleken dat hij intellectueel boven de anderen stijgt. Niet wat betreft een verrassende toekomstvisie, niet wat betreft zijn twittergeschiedenis en zeker niet als het gaat om doorwrochte meningen. Het is een leuke babbelaar, waar DWDD overigens vol mee zat.

 

Zelfverrijking

En nu blijkt deze gast zichzelf te hebben verrijkt met niet geheel deugdelijke mondkapjes, die hij uit liefdadigheid zou opkopen voor het ministerie van Hugo de Jonge. Gedurende dit hele verkoopproces bleef hij zijn filantropische schijnheiligheid ophouden in allerlei infotainmentprogramma’s. De nieuwsgierige journalisten aan het hoofdeinde van de tafels bleken niet in staat ook maar één kritische vraag bedenken om er achter te komen te komen hoe en waarom iemand als Sywert van Lienden – die nog nooit iets had gedaan met mondkapjes of welke handelswaar dan ook – in staat was om miljoenen en miljoenen mondkapjes te verkrijgen en dat alles zonder enig eigenbelang.

 

Pure Zwendel

Die Sywert blijkt dus gewoon een zwendelaar te zijn. Iemand die met zijn twee handelsgenoten gebruik heeft gemaakt van de coronacrisis en samen zo’n twintig miljoen opstrijken. En maar allerlei onwaarheden blijven roepen. Hijzelf strijkt zo’n slordige negen miljoen op. Die wil hij gaan gebruiken om goede doelen te ondersteunen, maar of dit nog wel mogelijk is nu hij ‘maatschappelijk zo besmeurd’ is … Echt, gedrag dat je van een hufter mag verwachten, maar toch niet van een vroom lid van een christelijke volkspartij?
Rob, er zullen nog wel heel veel van dit soort grappen de revue passeren als het gaat over ‘dekkingsfouten’ tijdens de coronacrisis. Ik herinner me de kunsthandelaar Menten die door de journalist Hans Knoop in de jaren ’70 werd ontmaskerd als ordinaire dief van roofkunst in W.O. II (leuk om nog eens na te lezen). Die man maakte willens en wetens misbruik van een bepaalde situatie…. Kunnen we ervoor zorgen dat mensen die willens en wetens misbruik maken van de coronacrisis er niet genadig vanaf komen?

Lees de vorige brief van Rob: Een slager als voorzitter van de Vegetariërsbond?

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Beeldvorming, sensibiliseren en bestuurscultuur​ …Beste Rob,

Het heeft enkele weken geduurd alvorens ik je weer kan antwoorden. Weken waarin ik een achterstand in het lezen van boeken heb weggewerkt, een essay voor een vriendin heb geschreven en een zaak – die mij de afgelopen tien jaar als een rotsblok om mijn nek hing – heb afgehandeld. Een drukke tijd dus, die nog werd verhevigd doordat ik de zestig aantikte en ik me ineens besefte dat dit feit me een enorme boost gaf: Het leven begint pas bij zestig …

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Dus even geen politiek op mijn bordje? Ben je gek. Ik adem politiek en dat zal zo wel blijven tot ik mijn laatste adem heb uitgeblazen. Dat klinkt nogal dramatisch, maar het is nu eenmaal zo. Erger me dan ook niet over de politiek. Hopen mensen ergeren zich wel aan die Haagse politici. Ik verbaas me slechts iedere keer weer dat verkiezingen nauwelijks leiden tot nieuwe gezichten en inzichten. De extremen mogen dan wel weer meer stemmen behalen, de middenpartijen – het grijze midden – vormen jaar in jaar uit de regering.

 

Oude politiek

Daarom voel ik me geroepen om toch wat terughoudend te zijn over een ‘andere bestuurscultuur’ waarin Mark Rutte leiding zou kunnen geven. Natuurlijk, je hebt gelijk dat bijna 2 miljoen Nederlanders op Mark Rutte hebben gestemd, dat de VVD veruit de grootste partij is geworden en dat het dan ook niet meer dan democratisch rechtvaardig is dat hij zijn vierde kabinet mag gaan vullen. Ik zal er geen dag om treuren, hoewel ik zeker niet tot de groep van bewonderaars behoor van deze politicus. Maar een goed alternatief is er niet. Ik had nog wel even het idee dat Sigrid Kaag een goede premier zou kunnen zijn, maar zij heeft in goed vier weken een beeld van haarzelf weten neer te zetten, waarin oude politiek overheerst. De mensen in het mijn geliefde Niger zouden er van opkijken als ze echt was veranderd…

 

Gemiddeld

Rutte staat niet op eenzame hoogte, maar hij is gewoon het zinnebeeld van de gemiddelde Nederlander. Een niet boven het maaiveld uitkomende politicus, die precies weet hoe hij de gemiddelde Nederlander moet behagen. Vandaar dat-ie op zijn renfiets, in een alledaags kloffie, met een appeltje in de hand naar het Catshuis trapt. Dat vinden Nederlanders mooi, cool. Mark op de renfiets, Wobke op schaatsen, Sigrid dansend op een tafel, Jesse in een knalgele joggingpak, Geertje met zijn katten en Liliane vrolijke hossend tijdens het Maastrichts carnaval. Dat uitzonderlijk gewone, dat charmeert de Nederlander. Ik daarentegen begrijp er niks van. Dat eeuwige gemiddelde, dat grijze, dat – doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg – dat maakt dat wij Nederlanders niet echt een keuze weten te maken. Terwijl we nu eigenlijk mensen, politici, nodig hebben die gezamenlijk met een visie op de toekomst komen. Die de democratische verstarring weten te doorbreken en politiek bedrijven die iets voor de burger betekent en niet andersom. Laat nu eens zien wat je met het land wilt, zodat jongeren zin krijgen in die toekomst…

 

Inschattingsfout Hoekstra

‘Sensibiliseren’ is samen met ‘beeldvorming’ en ‘bestuurscultuur’ toch wel de meest aangehaalde woorden in de afgelopen weken. Kende ik nog niet, ‘sensibiliseren’. Toch mooi dat Hoekstra dat woord een plaats heeft gegeven in het dagelijkse gesprek. Want verder heeft hij in zijn optreden als nieuwe leider van het CDA zo goed als niets voor elkaar gekregen. Hij gaat nog steeds door het stof voor ‘onze’ Pieter Omtzigt en denkt nu dat hij een sleutelpositie kan innemen door tijdens de formatie af te wachten. Ik denk wederom een inschattingsfout…

 

HTW

Herman Tjeenk Willink – HTW voor intimi – vergaste ons afgelopen vrijdag met zijn eindverslag over de verkenning van een nieuw kabinet. Zijn schets over beeldvorming van de politiek, waarbij incidenten breed worden uitgemeten, terwijl de politiek eigenlijk zou moeten gaan om ‘het oplossen van maatschappelijke problemen’. HTW schetst een volk dat vooral naar zichzelf kijkt, terwijl de grote problemen – zoals de ‘groeiende maatschappelijke tegenstellingen, het klimaatvraagstuk, het functioneren van de overheid zelf’ – prioriteit vereisen.

 

Vertrouwen

Het gaat om vertrouwen tussen overheid en de burger. Daarvoor dient de overheid ‘te zeggen wat ze doet en te doen wat ze zegt’. Het is een eindverslag dat me in zeker mate weet te bekoren. Niet dat ik meteen geloof dat de politiek morgen zal veranderen, dat media niet hijgerig de laatste incidenten in de samenleving uitstallen en dat de sociale media het beerputje niet verder opengooien. Maar het stuk geeft een indicatie dat er wordt nagedacht over de ingeslopen verstarring in het democratisch handelen dat de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden. Dat GroenLinks en PvdA in een motie een aanzet geven om de bestuurscultuur in Den Haag te willen hervormen, is misschien naïef, maar Klaver en Ploumen zijn misschien straks gesprekspartners in het formatieproces en weten de ogen van het volk op hun handelen gericht als het gaat om de politiek weer voor de burger te maken en niet andersom.

 

Boetedoening

Of Rutte de aangewezen persoon is om leiding te geven aan het proces van een andere bestuurscultuur, is nog maar de vraag. Aan hem hangt natuurlijk wel de muffe geur van de ‘oude’ politiek. De Rutte-doctrine is niet voor niets een manier van handelen die mede heeft geleid tot ‘stil houden’, ‘leugentjes om bestwil’, ‘Haagse regels die burgers potentiële fraudeurs maken’, enz. Hij zal keer op keer gewantrouwd worden om zijn politiek handelen, totdat er daadwerkelijk een politiek ontstaat waarbij er geluisterd wordt naar de burger. Zijn boetedoening in het debat van donderdag vond ik soms gênant om aan te horen. Het riep bij mij vooral ook de vraag op waarom hij er nu pas mee komt en vooral waarom hij tien jaar lang als premier dacht dat wat hij deed wel door de beugel kon?

 

Het vervolg …

HTW heeft zijn eindverslag aan de Kamervoorzitter overhandigd en het is nu aan de politiek om aan te geven of ze gaan voor de inhoud, de toekomst en de burger. Niet meer een dichtgetimmerd regeerakkoord, maar een programma op hoofdlijnen, waarmee de eigen rol van de Kamer recht wordt gedaan. Ik zou er voor pleiten, maar durft Rutte dit echt aan?

Rob, je ziet mijn terughoudendheid. Wat denk jij hier eigenlijk van?

Lees de vorige brief van Rob: Tien jaar Rutte en het morele failliet van Nederland?