Een slager als voorzitter van de Vegetariërsbond?

Een slager als voorzitter van de vegetariërsbond? …Beste Loek,

Ja, zestigers, man. Wie had dat gedacht. Grijsaards inmiddels – in ieder geval voor een belangrijk deel (al is dat op de foto hiernaast nog niet te zien) -, maar nog steeds geen ‘mannen van het midden’. Alhoewel … ik voel me ook bepaald niet thuis bij wat er tegenwoordig op de flanken gebeurt. Heeft wat mij betreft ook niet zoveel te maken met ‘links’ of ‘rechts’, maar is gewoon ‘mataglap’. En op de één of andere manier weet die verdraaide Rutte daar het meeste garen bij te spinnen.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

Een slager als voorzitter van de vegetariërsbond?

Neem bijvoorbeeld dat listige lekken uit de ministerraad. Op 30 april – dus ná die listige lek – was voormalig hockeyster en huidig sportpresentatrice Hélène Hendriks te gast in het tv-programma De Vooravond met Fidan Ekiz en Renze Klamer. Ze vertelde dat ze VVD had gestemd en dat ze al die ruis rondom Rutte niet begreep. Zeker niet omdat we via dat listige lekken inmiddels hebben begrepen dat álle politici boter op hun hoofd hebben. Het land was in crisis en volgens haar moest er niet te lang stil worden gestaan bij dit akkevietje. Er moest zo snel mogelijk een nieuw landsbestuur worden gevormd. Bij voorkeur onder de bezielende leiding van de demissionair premier, zo suggereerde ze naar mijn idee.

 

Geniale marketing

Om te beginnen heeft Rutte op de inhoud – zoals ik in een vorig schrijven al meldde – niet bepaald een succesvol beleid gevoerd de afgelopen 10 jaar. Maar interessanter is het gegeven dat haar opinie tekenend is voor het verschuiven van de communis opinio. Niet alleen Rutte is in die nieuwe beeldvorming een onbetrouwbare leugenaar, maar álle politici. En zoals jij kunt genieten van een scherp politiek spel, heb ik hetzelfde met briljante marketing. Want dat is het: een gigantische marketingtruc die – naar ik zeer sterk vermoed – uit de koker van de VVD komt. Want als alle huidige regeerders onbetrouwbare leugenaars zijn, is er geen reden om Rutte niet aan te stellen als de nieuwe ‘roverhoofdman’.

 

Schuld en boete

Inmiddels is de draai compleet. Ook bij ‘links’. Of moet ik wellicht zeggen: ‘vooral bij “links”’. Toch een beetje de verpersoonlijking van het ‘schuld-en-boete-spel’. Een schuldige vinden en vervolgens boetedoening afdwingen. En dan bij voorkeur niet bij de tegenstanders – want die kennen schuld noch schaamte en zijn toch al reddeloos verloren -, maar in eigen kring. Het is niets voor niets dat de PvdA als enige werkelijke conclusies heeft getrokken uit de toeslagenaffaire en haar leider min of meer tot aftreden heeft gedwongen. Dat siert die partij, maar het is bij tijd en wijle tenenkrommend om te zien hoe diep die reflex zit ingebakken in de linkse goegemeente.

 

Macht en tegenmacht

Wat mij betreft blijkt uit die bewuste notulen eerlijk gezegd niet zo heel veel schokkends. Goed, dat je met een sensibiliserende Wopke Hoekstra als partijgenoot geen tegenstanders meer nodig hebt, is redelijk schokkend. Maar toch meer een partijaangelegenheid. En ook het gekonkel van de andere ministers verdient zeker geen schoonheidsprijs. Tegelijkertijd is dit wel politiek op het scherpst van de snede. Ze hadden zo verdomde veel last van die kritische kamerhorzels, dat het niet vreemd is dat ze daar in de beslotenheid van de ministerraad soms dingen over zeiden die qua politieke mores over het randje waren. Aan de andere kant is het aan de overige coalitiegenoten in de Kamer om weerwerk aan de tegenwerking te bieden zoals Pieter Omtzigt (CDA) en Helma Lodders (VVD) deden. Dat is precies die macht en tegenmacht waar iedereen het over heeft.

 

Sigrid Kaag

Overigens denk ik dat jij Sigrid Kaag in je brief tekortdoet. Zij nam het – blijkens de geopenbaarde ministerraadnotulen – als enige bewindsvrouw op voor het dualistische model. Ze zei dat ‘het in een democratie een gezond teken is dat er fel wordt gedebatteerd.’ Goed, ze reageerde in de aanloop naar die openbaarmaking omfloerst en ontwijkend, maar enige terughoudendheid lijkt me in zo’n situatie niet onverstandig. Of ze daarmee het nieuwe leiderschap belichaamt, weet ik niet. Ze bewijst in ieder geval wél dat ze bereid is om tegen de politieke stroom in te roeien.

 

De transparantie van de leugenaar

Maar daar gaat het me nu niet specifiek om. Bottomline in deze kwestie is dat alle politici – net als alle gewone burgers trouwens! – weliswaar boter op hun hoofd hebben, maar dat er precies één minister is die de Tweede Kamer keihard en aantoonbaar heeft voorgelogen. Meerdere keren zelfs, al was dat nooit zo duidelijk als de laatste keer. En die notoire leugenaar heeft het met zijn sinistere club van nepliberalen zó weten te draaien, dat hij de aangewezen persoon zou zijn om leiding te geven aan het proces om de Nederlandse politiek transparanter en democratischer te maken. Dat is toch wel heel erg kras. Hij is niet alleen de slager die zijn eigen vlees keurt, hij wil – nog steeds als slager – tevens voorzitter van de Nederlandse Vegetariërsbond worden.

Ik kijk uit naar jouw reactie!

Lees de brief van Loek: Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Beeldvorming, sensibiliseren en bestuurscultuur​ …Beste Rob,

Het heeft enkele weken geduurd alvorens ik je weer kan antwoorden. Weken waarin ik een achterstand in het lezen van boeken heb weggewerkt, een essay voor een vriendin heb geschreven en een zaak – die mij de afgelopen tien jaar als een rotsblok om mijn nek hing – heb afgehandeld. Een drukke tijd dus, die nog werd verhevigd doordat ik de zestig aantikte en ik me ineens besefte dat dit feit me een enorme boost gaf: Het leven begint pas bij zestig …

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Dus even geen politiek op mijn bordje? Ben je gek. Ik adem politiek en dat zal zo wel blijven tot ik mijn laatste adem heb uitgeblazen. Dat klinkt nogal dramatisch, maar het is nu eenmaal zo. Erger me dan ook niet over de politiek. Hopen mensen ergeren zich wel aan die Haagse politici. Ik verbaas me slechts iedere keer weer dat verkiezingen nauwelijks leiden tot nieuwe gezichten en inzichten. De extremen mogen dan wel weer meer stemmen behalen, de middenpartijen – het grijze midden – vormen jaar in jaar uit de regering.

 

Oude politiek

Daarom voel ik me geroepen om toch wat terughoudend te zijn over een ‘andere bestuurscultuur’ waarin Mark Rutte leiding zou kunnen geven. Natuurlijk, je hebt gelijk dat bijna 2 miljoen Nederlanders op Mark Rutte hebben gestemd, dat de VVD veruit de grootste partij is geworden en dat het dan ook niet meer dan democratisch rechtvaardig is dat hij zijn vierde kabinet mag gaan vullen. Ik zal er geen dag om treuren, hoewel ik zeker niet tot de groep van bewonderaars behoor van deze politicus. Maar een goed alternatief is er niet. Ik had nog wel even het idee dat Sigrid Kaag een goede premier zou kunnen zijn, maar zij heeft in goed vier weken een beeld van haarzelf weten neer te zetten, waarin oude politiek overheerst. De mensen in het mijn geliefde Niger zouden er van opkijken als ze echt was veranderd…

 

Gemiddeld

Rutte staat niet op eenzame hoogte, maar hij is gewoon het zinnebeeld van de gemiddelde Nederlander. Een niet boven het maaiveld uitkomende politicus, die precies weet hoe hij de gemiddelde Nederlander moet behagen. Vandaar dat-ie op zijn renfiets, in een alledaags kloffie, met een appeltje in de hand naar het Catshuis trapt. Dat vinden Nederlanders mooi, cool. Mark op de renfiets, Wobke op schaatsen, Sigrid dansend op een tafel, Jesse in een knalgele joggingpak, Geertje met zijn katten en Liliane vrolijke hossend tijdens het Maastrichts carnaval. Dat uitzonderlijk gewone, dat charmeert de Nederlander. Ik daarentegen begrijp er niks van. Dat eeuwige gemiddelde, dat grijze, dat – doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg – dat maakt dat wij Nederlanders niet echt een keuze weten te maken. Terwijl we nu eigenlijk mensen, politici, nodig hebben die gezamenlijk met een visie op de toekomst komen. Die de democratische verstarring weten te doorbreken en politiek bedrijven die iets voor de burger betekent en niet andersom. Laat nu eens zien wat je met het land wilt, zodat jongeren zin krijgen in die toekomst…

 

Inschattingsfout Hoekstra

‘Sensibiliseren’ is samen met ‘beeldvorming’ en ‘bestuurscultuur’ toch wel de meest aangehaalde woorden in de afgelopen weken. Kende ik nog niet, ‘sensibiliseren’. Toch mooi dat Hoekstra dat woord een plaats heeft gegeven in het dagelijkse gesprek. Want verder heeft hij in zijn optreden als nieuwe leider van het CDA zo goed als niets voor elkaar gekregen. Hij gaat nog steeds door het stof voor ‘onze’ Pieter Omtzigt en denkt nu dat hij een sleutelpositie kan innemen door tijdens de formatie af te wachten. Ik denk wederom een inschattingsfout…

 

HTW

Herman Tjeenk Willink – HTW voor intimi – vergaste ons afgelopen vrijdag met zijn eindverslag over de verkenning van een nieuw kabinet. Zijn schets over beeldvorming van de politiek, waarbij incidenten breed worden uitgemeten, terwijl de politiek eigenlijk zou moeten gaan om ‘het oplossen van maatschappelijke problemen’. HTW schetst een volk dat vooral naar zichzelf kijkt, terwijl de grote problemen – zoals de ‘groeiende maatschappelijke tegenstellingen, het klimaatvraagstuk, het functioneren van de overheid zelf’ – prioriteit vereisen.

 

Vertrouwen

Het gaat om vertrouwen tussen overheid en de burger. Daarvoor dient de overheid ‘te zeggen wat ze doet en te doen wat ze zegt’. Het is een eindverslag dat me in zeker mate weet te bekoren. Niet dat ik meteen geloof dat de politiek morgen zal veranderen, dat media niet hijgerig de laatste incidenten in de samenleving uitstallen en dat de sociale media het beerputje niet verder opengooien. Maar het stuk geeft een indicatie dat er wordt nagedacht over de ingeslopen verstarring in het democratisch handelen dat de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden. Dat GroenLinks en PvdA in een motie een aanzet geven om de bestuurscultuur in Den Haag te willen hervormen, is misschien naïef, maar Klaver en Ploumen zijn misschien straks gesprekspartners in het formatieproces en weten de ogen van het volk op hun handelen gericht als het gaat om de politiek weer voor de burger te maken en niet andersom.

 

Boetedoening

Of Rutte de aangewezen persoon is om leiding te geven aan het proces van een andere bestuurscultuur, is nog maar de vraag. Aan hem hangt natuurlijk wel de muffe geur van de ‘oude’ politiek. De Rutte-doctrine is niet voor niets een manier van handelen die mede heeft geleid tot ‘stil houden’, ‘leugentjes om bestwil’, ‘Haagse regels die burgers potentiële fraudeurs maken’, enz. Hij zal keer op keer gewantrouwd worden om zijn politiek handelen, totdat er daadwerkelijk een politiek ontstaat waarbij er geluisterd wordt naar de burger. Zijn boetedoening in het debat van donderdag vond ik soms gênant om aan te horen. Het riep bij mij vooral ook de vraag op waarom hij er nu pas mee komt en vooral waarom hij tien jaar lang als premier dacht dat wat hij deed wel door de beugel kon?

 

Het vervolg …

HTW heeft zijn eindverslag aan de Kamervoorzitter overhandigd en het is nu aan de politiek om aan te geven of ze gaan voor de inhoud, de toekomst en de burger. Niet meer een dichtgetimmerd regeerakkoord, maar een programma op hoofdlijnen, waarmee de eigen rol van de Kamer recht wordt gedaan. Ik zou er voor pleiten, maar durft Rutte dit echt aan?

Rob, je ziet mijn terughoudendheid. Wat denk jij hier eigenlijk van?

Lees de vorige brief van Rob: Tien jaar Rutte en het morele failliet van Nederland?

Tien jaar Rutte: het morele failliet van Nederland?

Tien jaar Rutte: het morele failliet van Nederland?Beste Loek,

Om te beginnen mijn excuses voor mijn enigszins vertraagde reactie, maar de ontwikkelingen volgden (en volgen) elkaar zo snel op, dat ik tijd nodig had om te recupereren. Ik dacht écht dat Ruttes politieke dagen geteld waren na de bijna aangenomen motie van wantrouwen en de aangenomen motie van afkeuring. Kaag probeerde de demissionaire premier zelfs nog een extra zetje in de goede richting te geven door te verklaren dat zij in zijn positie zou opstappen, maar het mocht niet baten. De man weet van geen wijken: hij gaat dóór. En achteraf gezien heeft hij meer gelijk dan menigeen aanvankelijk durfde te bevroeden. Toch hadden we het kunnen weten.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

It’s the ideology, stupid

Zoals ik in mijn vorige schrijven reeds betoogde, heeft Rutte als bestuurder op angstaanjagend veel vlakken jammerlijk gefaald. Je zou hem kunnen betitelen als een succesvolle mislukkeling. Het enige waarin hij wellicht is geslaagd, is om extreem rechts in het hok te houden. Door zelf overigens – ondersteund door wisselende coalitiepartijen – dubieuze besluiten te nemen. We schieten in Nederland mensen die op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld nog net niet dood, maar verder onderscheidt ons vluchtelingenbeleid zich nauwelijks van dat van wél moordende dictaturen.

 

Nieuwe verkiezingen?…

Direct nadat duidelijk werd dat Rutte met steun van zijn VVD onoverkomelijk bleef, was ik het voor de verandering een keer eens met PVV voorman Wilders: er moesten nieuwe verkiezingen komen. De omvang van het echec van ‘verkennersgate’ was qua beeldvorming zó groot dat de kiezer in staat moest worden gesteld om zijn mening c.q. stem te herzien. Maar al snel besefte ik dat Ruttes verweer – dat daarmee onrecht wordt gedaan aan de VVD stemmers in het algemeen en de bijna twee miljoen Rutte voorkeustemmers in het bijzonder – hout snijdt.

 

Of toch niet?

Objectief naar ‘verkennersgate’ kijkend, kun je niet anders concluderen dat dit – naast het feit dat de controverse flink is opgeblazen – feitelijk niets nieuws heeft gebracht. Ruttes grenzeloze leugenachtigheid was immers al langer bekend. Evenals zijn gebrek aan compassie met de zwakkeren in de samenleving. Vraag maar aan de mensen in Groningen en de slachtoffers van de toeslagenaffaire. En toch … Ondanks alle onbeschrijfelijke misère die deze premier mede heeft veroorzaakt, is dit alles voor onvoorstelbaar een grote groep kiezers geen bezwaar geweest om op deze man te stemmen.

 

Wat is de boodschap aan volgende generaties?

Met name dat laatste is zorgelijk. De enorme opkomst van extreem rechts is al beschamend genoeg, maar daar is nu ook een groot blok met morele leegte bij gekomen. Alleen extreem links is wellicht ondenkbaar voor de mensen die op de VVD hebben gestemd, maar verder is alles mogelijk. Zo lang het maar geen schade doet aan hun portemonnee. Waarbij ik overigens denk dat een groot deel van die VVD kiezers zichzelf ‘rijker rekent’ dan ze in werkelijkheid zijn. Voor ze het weten vallen ze ook buiten de boot. Niets doet er werkelijk meer toe. Zeker mensen in de kansarme posities niet. Dat zijn losers, die verdienen niet beter.
En wat is de boodschap die we hiermee aan volgende generaties meegeven? Dat liegen en bedriegen loont, zolang je het volk dusdanig dresseert dat ze het nog pikken ook? Dat je – zolang je maar ‘rechts lult’- , aan alle kanten je zakken kunt vullen? Dat je mag stelen van de armen om het aan de rijken te geven? Ik weet het niet. Maar ik krijg het gevoel dat tien jaar Rutte het morele failliet van Nederland heeft veroorzaakt. Of heeft het dat slechts aangetoond?

Ik ben benieuwd naar je antwoord.

Met vriendelijke groet,
Rob Vrolijk

Lees de brief van Loek: De lijdensweg in 7 akten

De lijdensweg in zeven aktes

De lijdensweg in zeven aktes … – Zeg Rob, wat is dit voor een politiek weekje geweest? Ik kan snel op elkaar volgende politieke veranderingsprocessen nog wel goed tot me nemen, maar wat het debat van donderdag zo fascinerend maakte is de totale rauwheid. Rutte werd bijna verslonden, het is dat Kaag en Hoekstra nog een beetje medelijden hadden met deze voormalige staatsman. Nu hij voor eeuwig gedoemd lijkt te zijn als politieke jokkebrok, leugenaar en vooral als iemand die eigenmachtig de tegenmacht de nek wil omdraaien. Hoe kan het dat Mark Rutte in nog geen drie weken van redder des vaderlands is verworden tot politieke outcast. Echt niemand wil meer met hem in de nabijheid gezien worden.

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

De lijdensweg in zeven aktes

Ik geniet van een goed politiek debat. Dat heeft Nederland lang niet gekend. Ik herinner me ‘oudje’ met de dissidenten in het CDA, waarbij een boycot van het Apartheidsregime in Zuid-Afrika op het spel stond. Ook een mooi debat was het judasgedrag van Rita Verdonk in de kwestie Hirsi Ali, die gelogen zou hebben over het verkrijgen van haar paspoort. Met de beslissende rol van Balkenende, die zijn mond gewoon voorbij praatte. Nu was het wachten op Annemarie Jorritsma, die door de bomen het bos niet meer zag. Uit de brij aan woorden die zij produceerde, gaf ze aan dat ze geen idee had wat de vraag ook alweer was. Ze wauwelde maar door, geheel in de geest van het dixielandorkestje die in een nog niet zo ver verleden de VVD-verkiezingsavond zo ondraaglijk maakte. Of zoals Black Queen Sylvana Simons het – geparafraseerd – zei: ‘Ik luister nu al een hele tijd naar u, maar ik weet gewoon niet waar u het over hebt’ om vervolgens resoluut d’r back hiney aan een vertwijfelde Jorritsma te laten zien.

 

Faux pas

Het was een debat waar alles inzat. De door Rutte totaal vergeten hoofdrolspeler Omtzigt als de bekende ‘olifant in de Kamer’, de als altijd zichzelf overschreeuwende Wilders die het debat maar meteen met gestrekt been in ging, Rutte die zijn zoveelste excuses prevelde voor de zoveelste omissie in zijn geheugen, Kaag die nog even op stoom moest komen en de juiste toon zocht en Hoekstra die bevrijd leek van te nauw zittende schaatsen en ouderwetse partijstrategen, en een zeer aardig begin maakte van zijn rol als parlementariër. En wat te denken van de leidster van de Boeren, Burgers en nog een ‘B’ (Buitenlui? Beambten? Bikkels?)? Gehuld in een leren Satudara jack! Ze sprak uit haar hart, een inktzwart hart helaas. Dassen van Volt, die rondliep als een kind in een speeltuin: Verdwaasd en vol ongeloof. Zoveel mensen, zoveel dingetjes, zoveel geluidjes. Maar het was toch echt Baudet die – zonder het te weten – de vraag der vragen stelde: ‘“Heeft u ook uw verslag van het gesprek met de verkenners ingezien in het Verkennerskamertje”? Een vraag waarbij je als onwetende de steller zo achter de microfoon zou hebben weggedragen, maar Rutte ging er heel ‘professioneel’ op in. En ja, toen waren de rapen definitief gaar. Een faux pas, waar nog lang over werd gesproken.

 

Hazenpaadje

Rob, ik vond Kaags uitleg bij de motie van afkeuring prachtig. Snoeihard geadresseerd aan Rutte. Geen moment van aarzeling, gewoon een knieschot. Rutte keek vreemd, bedenkelijk, geslagen en met uiteindelijk een priemend glimlachje. Hij had zijn kastijding ondergaan op deze nachtelijke Witte Donderdag, maar de Goede Vrijdag was in aantocht: Kaag beet niet door. Het nieuwe leiderschap, waar ze verdomme ook nog aan refereerde jegens een onthutste Marijnissen, bleek nog gewoon in de cursusdoos te zitten. Zij en in haar kielzog Hoekstra én die wezel van een Seegers, vonden dan toch nog een hazenpaadje voor de gevallen staatsman. Terwijl de rest van de Kamer het vertrouwen in deze man voorgoed had opgezegd. Voor hen was het exit Rutte!

 

Nabeschouwingen

Ik vind de nabeschouwing meestal een beproeving, vooral als die Roderick van Grieken van de Debatclub zijn mening etaleert. Maar op deze Goede Vrijdag leek het journaille en het volk nog beduusd door wat zich de dag ervoren had afgespeeld. Vandaag de kranten gescand. Mooie reconstructies, venijnige stukjes over Rutte (die is nu helemaal een loser), de toekomst van de democratie (daar hebben we toch heel lang niets mee gedaan). Opvallend zijn dan toch de stukjes van 3 weken terug in de krant en die van vandaag. Zie bijvoorbeeld een van mijn favoriete scribenten, Bas Heijne in de NRC. Zie zijn column van vandaag: ‘Niemand wil op Rutte lijken‘ en lees dan nog eens zijn column van daags na de landelijke verkiezingen: ‘Een waanzinnig stabiel land‘. Bijna drie weken geleden was het hosanna bij de VVD, nu lijkt die partij als een plumpudding in elkaar te zakken. Alles draaide om Mark Rutte, troonopvolgers zochten hun heil in het bedrijfsleven, waar het grote geld te verdienen valt. Maar ook in het CDA zijn de problemen nog niet verdwenen. Hoekstra heeft van zich afgebeten, maar het zal toch van Omtzigt afhangen of die partij een stabiele en betrouwbare factor zal worden. En wat te denken van de geldingsdrang van D66?

 

Een moeilijke formatie

Rob, ik voorzie een moeilijke formatie, zodat onze gedachtegangen elkaar kunnen blijven kruizen. De Tweede Kamer, de tegenmacht, heeft donderdag weer eens weten te brullen. Een zwaluw maakt nog geen zomer, dus in alle redelijkheid: het blijft afwachten. Maar dat we weer wat spanning mogen verwachten in de Nederlandse politiek geef ik je bij deze mee. En over een ‘linkse’ lente ga ik het volgende keer weer hebben.

Lees ook: It’s the ideology, stupid

It’s the ideology, stupid

It’s the ideology, stupid …Beste Loek,

Het is zoals de filmpersonage Jeffrey Beaumont in de 1986 film Blue Velvet tegen de andere filmpersonage Sandy Williams zegt: ‘It’s a strange world.’ Helaas vertoont de echte wereld van vandaag net zoveel duistere ondertonen als die film destijds.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

It’s the ideology, stupid

De sociale nood vandaag de dag is sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw nog nooit zo hoog geweest in Nederland en toch stemmen we massaal op de man die daar eindverantwoordelijk is. Ik moet eerlijkheidshalve bekennen dat ik de premier in al die jaren niet wezenlijk heb gewantrouwd. Hij heeft zeker niet mijn politieke kleur, maar bij al het rechtsradicale gerammel van de laatste twintig jaar had ik het idee dat hij met zijn morele flexibiliteit en ideologische leegte wellicht de juiste persoon op de juiste plek, in de juiste tijd was. Pas nadat hij – voor de hoeveelste keer eigenlijk? – zonder kleerscheuren uit een (toeslagen)schandaal kwam, had ik definitief genoeg van zijn grenzeloze opportunisme. Met zijn optreden in het door verkenner Ollongren veroorzaakte schandaal rondom de mogelijk andere functie voor Omtzigt heeft zijn liegen zich geopenbaard als pathologisch.

 

Verkiezingsretoriek?

Ik ben zeker niet de eerste die constateert dat tien jaar Rutte een waslijst aan bestuurlijke calamiteiten oplevert. Tien jaar VVD Law & Order en de georganiseerde misdaad floreeert als nooit tevoren. De inkomensverschillen tussen rijk & arm neigen naar Amerikaanse proporties. Het tekort aan betaalbare woningen is gigantisch en de zorg zelf ligt naast de corona-patiënten op de intensive care. Het is de vraag of ze het gaat halen. Het is zelfs zó erg dat Rutte en zijn VVD zélf concluderen dat we te ver zijn doorgeschoten in het najagen van neo-liberale idealen. Of was dat ook weer verkiezingsretoriek en gaan ze straks vrolijk verder met het uithollen van onze samenleving?

 

Het nemen van verantwoordelijkheid

Wat de toeslagenaffaire betreft, is het opvallend dat de PvdA voorman Asscher – die als minister van sociale zaken tussen 2012 en 2017 medeverantwoordelijk was voor deze systeemontregelende onrechtvaardigheid – onder druk van zijn partij het lijsttrekkerschap er aan heeft moeten geven. Grappig genoeg constateerde Telegraaf jounalist Wouter de Winther op de donderdag na de verkiezingsdag bij Jinek dat het terugtreden van Asscher helemaal niet nodig was geweest. Eindverantwoordelijke Rutte had immers gewonnen en de partijen van de twee politici die zich sterk hadden gemaakt voor de belangen van de gedupeerden, hadden juist verloren. Vanuit strategisch oogpunt had Asscher gewoon door kunnen gaan.

 

Zwerende vinger

De Winthers waarneming klopt natuurlijk als een zwerende vinger. Het lot van 26.000 gedupeerde landgenoten interesseert ons Nederlanders net zoveel als dat van de millioenen Syrische vluchtelingen: geen ene mallemoer. Wie aan de verliezende kant staat moet gewoon z’n bek houden en in alle rust kreperen.

 

Mooie woorden en een pluim

De waardering voor de twee kamerleden – Pieter Omtzigt en Renske Leijten – die de kwestie tot het pijnlijke einde aan de kaak hebben gesteld, beperkt zich tot mooie woorden en een pluim. Want als het er op aan komt, stemmen we op de veroorzaker van alle ellende. Inmiddels zijn de duistere krachten ook al begonnen met het zagen aan de poten onder de kamerzetel van Omtzigt, maar dat is een ander verhaal.

 

It’s the marketing stupid

De Winther’s conclusie dat Asscher gewoon had kunnen doorgaan, klopt echter alleen als je denkt in de lijnen van een gemiddelde VVD kiezer. Aanhangers van een partij die altijd strikt pragmatisch voor het eigenbelang kiest. De gemiddelde PvdA-kiezer echter staat een stuk ideologischer in het leven en zou de partij verder hebben afgestraft voor dit VVD-gedrag.
De Winther’s conclusie komt – zoals jij ook al constateert – voort uit het idee dat politiek gelijk staat aan marketing. Dat hoorde ik trouwens een links angehauchte journalist de linkse politiek ook verwijten in een of ander praatprogramma. De linkse partijen zouden het nog steeds niet lijken te begrijpen: ‘It’s the marketing, stupid.’

 

Een andere weg

Maar wellicht is dat juist de val waar de linkse partijen jaren geleden in zijn getrapt. Wie in de marketingval trapt, betreedt de inhoudsloze wereld van gemakzucht en genot. Een wereld waarin iedere verliezer wordt buitengesloten omdat deze zo’n onaangename geur met zich meedraagt. Jij vraagt je in je stuk – al eindig je gelukkig wat hoopvoller dan het zich op een gegeven moment laat aanzien – waar het naar toe moet met links. Weg van de marketing en terug naar de ideologie in ieder geval! Weg ook uit de opgeklopte ratrace naar de meeste stemmen, richting een maatschappij waarin iedere burger maximaal tot z’n recht komt. Vooral ook die van ‘de verliezers’. En dat alles onder het mom: ‘It’s the ideolgy, stupid’.

Lees de brief van Loek: Toch weer zin in de toekomst …

Toch weer zin in de toekomst…

Toch weer zin in de toekomst …Beste Rob,

In een land waar een knikkerprogramma door honderdduizenden wordt aangegaapt, Geer en Goor het summum zijn van humor en Martien Meiland het toppunt is van veilige homosexualiteit, mag je niet verwachten dat de uitslag van landelijke verkiezingen tot tevredenheid stemt.

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

Toch weer zin in de toekomst …

Vooraf negatief gestemd

Het telefonisch onderhoud dat we woensdagmiddag hadden, deed hier niets aan af. Ik beken, ik was nogal negatief gestemd en voorzag de afgrond voor ‘links’ en vaste voet voor ‘rechts’. En dan bedoel ik ultrarechts.

 

Verdwaalde geesten

Ze houden elkaar uiteindelijk in evenwicht. Maar was ‘links’ in vroegere tijden niet gewoon een heel zwaar gewicht op de weegschaal tegenover ‘gematigd rechts’? Nu moeten ze opboksen tegen marketeers als Wilders en Baudet, met in hun kielzog Eerdmans en Nanninga. Verdwaalde geesten uit een tijdperk waar we alleen nog in het geniep durfden te fluisteren over bruinhemden, extreemrechts, racisme en (neo-)fascisme.

 

Visieloos tijdperk

De tijdgeest vraagt niet om een visie, een zinnebeeld, ze vraagt om ‘nieuw leiderschap’ of ‘de man die in hemdsmouwen op de fiets springt en naar zijn werk gaat’. ‘Linkse’ politiek is niet leuk, ‘links’ is negatief, drammerig, is onheilsprofetisch. ‘Links’ heeft dus helemaal niets met de tijdgeest.

 

Politiek is verworden tot marketing

Alles in de huidige politiek lijkt geënsceneerd: van de depolitisering van Rutte tot het dansje op de burelen van Kaag, maar ook van het carnavalsgevoel van Ploumen tot de ‘Kennedy’-spiegel van Klaver. Acht jaar geleden was het Samsom, vier jaar geleden was het Jesse en nu heet de nieuwe hoop Kaag. Tussendoor hebben we dan nog Baudet gehad en aan het begin van de eeuw Fortuyn, Marijnissen, Bos, Verdonk en steeds wederkerend Wilders. ‘Het goed in de markt zetten van een product’ is politiek geworden en niet de inhoud.

 

Nul effecten toeslagenfraude en corona

Dacht je nu echt dat de toeslagenfraude enige invloed had op de verkiezingsuitslag? Of zelfs de coronamaatregelen, hoewel die misschien een procentje meer of minder aan deze of gene heeft toebedeeld. Het eerste is een ver van mijn bed discussie, corona lijkt de menselijke geest volledig te hebben aangetast.

 

Nederland terugeisen?

Ik zag een klimaatdemonstratie waar een groep optrad van in stijl geklede doodse figuren. Heel sereen, maar dáár wil je toch niet bij horen? Ze trekken echt niemand over de streep als ze deze groep nogmaals uitnodigen. Waarom eist ‘links’ Nederland niet gewoon terug? Het Nederland van flinke bosgebieden, kleinschalige boerenbedrijven, minder wegen en de kilometers waslijn met wasgoed in de open lucht wanneer je uit de trein kijkt, op weg naar Amsterdam.

 

‘Zin in de toekomst’

Mijn GroenLinks had een aantal jaren geleden een mooie slogan: “Zin in de toekomst”. Tijdens een bijeenkomst in Utrecht met allerlei geesten werd dat motto op de grond gekalkt. Wat vonden we ervan? ‘Onzin’, ‘dom’, ‘visieloos’, ‘weinig gevoel voor realiteitszin’. Ik vond het een geweldig motto, ‘Zin in de toekomst’. Positief, levensvreugde straalde ervan af. Ze keken me aan of ik een losgeslagen VVD’er was. Zo’n in maatpak gestoken ‘bolknak’, luisterend naar dixieland op mijn mp3-spelertje. Maar ik durfde de ongelijke strijd aan en vertelde mijn verhaal over mijn werk met statushouders, over het Udense jongerencentrum De Pul en ik kreeg ze mee. Misschien vonden ze me nog steeds een gekkie, maar ze zagen in ieder geval ín dat het GroenLinks verhaal eigenlijk heel mooi, heel positief was.
‘Zin in de toekomst’… Ik blijf het een mooie vondst vinden…

 

Minder aandacht voor het onweer

Maar goed, Rob, ik was op donderdagochtend alweer bevrijd van het teleurgestelde gevoel. Tijdens mijn dagelijkse ochtendwandelingetje zie ik steeds meer huizen met zonnepanelen. Zowel particuliere bewoning als ook huurwoningen van AREA. Dan wil ik weten waarom mensen die zonnepanelen laten plaatsen of ze al resultaten zien en hoe zij de energietransitie ervaren. Krijg je mooie gesprekken van. In een enkel geval zien de bewoners er niets in, maar er zijn veel meer mensen die hun beweegredenen etaleren en dan hoor ik vooral het gevoel van urgentie om mee te werken aan een mooie toekomst voor hun kinderen. Niet alleen als het gaat om het klimaat, maar ook om de gezondheidszorg goed te regelen voor morgen en overmorgen, en het onderwijs voor ieder kind toegankelijk houden. Het mooie is dat veel mensen het leuk vinden dat er interesse is voor hun leven, hun zorgen en hun welzijn.

 

In gesprek met de burgers

De politiek weer meer in gesprek met de burgers. Waar zijn ze mee bezig? Hoe ervaren ze het leven in deze samenleving? Wat verwachten ze van de toekomst? Welke rol ziet men voor zichzelf. We moeten de politiek weer bij de mensen brengen, hen laten zien dat ze terdege invloed hebben, al was het maar in hun straat, hun buurt, de wijk. Verandering begint met het zetten van de eerste stap.

 

Een positief en progressief links verhaal

Natuurlijk ben en blijf ik een politiek dier. Blijf de landelijke politiek volgen, maar zie vooral mogelijkheden om te experimenteren met een positief progressief links verhaal in een veel kleiner verband. Het is nog even broeden op een goed antwoord in deze, maar ik voel dat het op uitbreken staat. Je hoort van me…

Lees het antwoord van Rob: It’s the ideology, stupid