Waanbeelden

Waanbeelden …Beste Rob,

Rob, je laatste bijdrage heeft me nogal geraakt. Niet dat ik eerder de frame ‘het is de schuld van Wouter Bos’ niet eerder had gehoord, maar meer omdat ik langzamerhand tot de conclusie moet komen dat politiek bedrijven steeds meer een markering-verhaal begint te worden. Niet de inhoud telt meer bij het kiezersvolk, maar hoe jij jezelf in de kijker weet te zetten met door spindokters en reclameschrijvers als motor achter bedachte waanbeelden.

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

Waanbeelden

Deze formatie om een nieuw kabinet in elkaar te knutselen krijgt langzamerhand vervelende trekjes. Je ziet Rutte – juist ja, de ‘pathologische leugenaar pur sang’ – zijn gemaakte vrolijkheid weer in elke camera etaleren, joviaal doen, extra hard praten (‘schreeuwen’ in de volksmond) als ie over het Binnenhof loopt en vooral nietszeggende antwoorden aan journalisten geeft. En dan die Hoekstra, die in elk gesprek zo nietszeggend is, dat het gewoon vervuiling van het televisiescherm begint te worden. Wopke die nog een hele Doos van Pandora onder het tapijt moet vegen voordat het CDA-congres in september de sleutel van de partij in de Noordzee kiepert. Maar ook Kaag, die haar afkeer van Rutte’s kinderachtig gedrag nauwelijks van haar gezicht kan vegen, moet toch wat ‘nieuw leiderschap’ tonen. Tot nu toe zijn het vooral inhoudsloze woorden, die – volgens een nijvere Mariette Hamer – mooi op een A4’tje kunnen. Met de handtekening van Rutte en Kaag eronder.

 

Time out

Omdat de hoofdrolspelers hebben bedacht eerst nog een aantal weken vakantie te nemen. Om rustig aan het A4’tje te gaan werken, maar ook om Rutte de tijd te geven zich te laten fotograferen op (dance-) festivals, buurtbarbecues, in PVV-gemeente Volendam en op andere plekken waar het ‘volk’ recreëert, heb ik maar eens besloten om mijn blik op andere politieke zaken te werpen.

 

Even iets over de fusiegemeente…

Afgelopen woensdag was ik getuige van de eerste massabijeenkomst van de nieuw op te zetten gemeentelijke politieke partij PRO. Het is een gezamenlijke lijst van Progressief Landerd, PvdA en D66 en onafhankelijken in de nieuw te vormen gemeente Maashorst. De bijeenkomst werd gehouden in het café van De Pul. Dezelfde ruimte waar 23 jaar geleden een aantal vrijwilligers een afdeling van GroenLinks uit de grond stampte. Dat deze afdeling dan weer niet meedoet aan PRO, maar met een eigen lijst mee gaat doen aan de gemeenteraadsverkiezingen van november is weer een ander, bitter verhaal.

 

Op weg naar een vreselijke toekomst

De sfeer tijdens de avond was zeker niet slecht, hele aardige mensen, waarvan velen nog wel het hart op links zullen hebben. Tenminste, dat gevoel kreeg ik, nadat ik de uitkomsten van een enquêtevraag op het scherm zag verschijnen.
Terwijl elke bezoeker van de avond zich direct inschreef voor de nieuwe partij, liet ik dit aan mij voorbijgaan. Ik wilde op de avond toehoorder blijven, niet meer en niet minder. En toen gebeurde het waar ik altijd al bang voor ben: de aanwezigen werd gevraagd om via een app op hun telefoon mee te praten over de toekomst van de partij. Dan zit je met een mens of vijfentwintig in een ruimte en weet je als ‘vernieuwende’ partij in 1, 2, 3- knopjes op je mobiele telefoon de spontaniteit van de discussies om zeep te helpen. Wat is dit voor een vreselijke toekomst wanneer je bij elkaar zit en alleen met elkaar kan communiceren via een beeldschermpje. Ja, na elke beantwoording op een vraag, kon je nog iets mondeling toelichten. Maar het gemis aan een echte discussie vind ik fnuikend.

 

Minimale inhoud

Sowieso vond ik het inhoudelijk heel minimaal wat PRO tot nu toe kan toevoegen. Gemeenplaatsen als ‘verbinding’, ‘bestuurlijke vernieuwing’, ‘bevolking erbij betrekken’, ‘duurzaamheid’, ‘vergroening’, ‘diversiteit’, ‘inclusiviteit’ zijn leuk, maar hebben voor mij geen enkele betekenis als een partij niet vooral aangeeft waar ze nu echt voor staat. PRO staat nog aan het allereerste begin van het bestaan. Over vijf maanden doemen de verkiezingen al op, maar van enige druk lijkt geen sprake. Dat is misschien nog wel het allerleukste van de avond, die totale ongedwongen houding van de aanwezigen… behalve dan van die GroenLinks voorvrouw, die de sfeer verpestte door erop te wijzen dat er snel gehandeld moest worden, wilde PRO klaar zijn voor de verkiezingen.
Ik volg graag nog even dit soort partijen. Je weet maar nooit, wordt het misschien toch nog leuk in de nieuwe gemeenteraad…

 

De vrijheid van de ‘opgelegde’ rust

Nu al die versoepelingen in deze coronatijd een feit zijn en we terugkeren naar het oude normaal, moet me van het hart dat ik de rust van de coronatijd vreselijk zal missen. Ik ben sowieso niet een persoon die bijna sterft als de terrasjes niet opengaan, een avondje niet kan dansen of een flinke steak kan nuttigen in een van die vele ongezellige horecagelegenheden. Ik heb gemerkt dat de ‘opgelegde’ rust me heel veel vrijheid gaf (laat die Willem Engel dit maar niet horen; ik kaap nu zijn ‘vrijheid’). Vooral in mijn hoofd. Mijn zwart-schrijvende vulpen heeft nimmer zoveel rondingen weten te maken op het witte vel. Boeken lijk ik te verslinden en ik heb – na ruim drieëndertig jaar – de belofte aan mijn vader ingelost om me meer in zijn ‘Indische’ leven te verdiepen. Een geschiedenis, die mij niet bekend was en waar ik me achteraf ook voor schaam dat ik niet vaker met mijn vader hierover heb kunnen spreken. Maar tegelijkertijd kan ik zeggen dat de rust in het afgelopen jaar me heeft doen beseffen dat het doorgronden van allerlei onderwerpen nog zo veel rijkdom schenkt. Ik miste alleen het oog-in-oog-contact met mensen. Dat zoomen heb ik verafschuwd, zoals ook de stroom van WhatsApp riedeltjes me gestolen kunnen worden.

 

De vrees voor het oude normaal

En toch… ik vrees het oude normaal. Joop den Uyl zei aan de vooravond van de grote Arabische olieboycot in 1973: ‘Zo bezien, keert de wereld van voor de oliecrisis niet terug’ (https://www.youtube.com/watch?v=fNYgIUUtIZs). Die wereld kwam terug, smeriger, corrupter en alleen nog maar gericht op winst, winst en winst… Het is nu niet anders. Ook Rutte had het steeds over het ‘nieuwe’ normaal. We zouden lering trekken uit de wanorde die door Covid-19 aan de oppervlakte kwam. Het applaus is verstomd, we mogen weer. En dat laten we ons geen tweede keer zeggen. Heerlijk, toch?

 

En de voorgenomen verbeteringen dan?

Er zal niets terecht komen van al die voorgenomen verbeteringen. Hebben de betreffende ‘slimme’ mensen in die crisistijd wel een routekaart ontworpen waar we daadwerkelijk mee bezig moeten zijn. En waarom hebben Rutte en Hoekstra het steeds over een blokkade van een ‘linkse’ wolk, terwijl we nu eigenlijk een beleid nodig hebben dat een aantal grote vraagstukken in de sociale samenhang, het klimaat, de volkshuisvesting, het onderwijs en de zorg gaan oplossen. Daar hebben we een zo groot mogelijk deel van de bevolking en de politiek voor nodig. Helaas gaat Rutte nog een aantal weken de joviale toer op… zal het hem een zorg wezen?

Foto: Melanie Simon via Pixabay

 

Een aantal leuke postcasts over de kabinetsformatie

Spindocters Jack de Vries (CDA-spindokter) en Julia Wouters (PvdA-adviseur) becommentariëren de kabinetsformatie en bezien het vooral uit hun professie…
De Kamer van Klok – Ik ben een fan van Gijs Groenteman: losjes in het gesprek, humorvol en toch heel gedreven. Samen met hoofdredacteur Pieter Klok en misschien wel de beste columnist(e) Sheila Sitalsing bespreekt hij diepgaand de politieke week…
De stemming van Vullings en van der Wulp – Soms een beetje melig, maar toch wel interessante wekelijkse podcast over het reilen en zeilen op en rondom het Binnenhof…

Lees de vorige brief van Rob: Het is allemaal de schuld van Wouter Bos

Het is allemaal de schuld van Wouter Bos

Het is allemaal de schuld van Wouter Bos​ …Beste Loek,

ik schreef je al eerder over de manier waarop rechts op succesvolle wijze de beeldvorming over links in negatieve zin manipuleert. De onlangs overleden cabaretier Jeroen van Merwijk heeft hier ooit een zeer treffend en grappig liedje geschreven: ‘Het is allemaal de schuld van Wouter Bos’. Zelfs als je je verslikt in een stukje albatros, het is allemaal de schuld van Wouter Bos.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

Het is allemaal de schuld van Wouter Bos

Dát is al bijna vijftig jaar het onverstoorbare adagium van rechts Nederland. Gaat het fout in Nederland of op wereldschaal? Dan heeft Wouter Bos het gedaan. En dat gaat dus al terug tot de tijd van het Kabinet Den Uyl. In feite was Joop den Uyl de eerste Wouter Bos en daarmee gelijk ook weer de schuld van Wouter Bos. Volgens Van Merwijk is zelfs Wouter Bos de schuld van Wouter Bos.

 

Kabinet Overklaas

Het kabinet Den Uyl zou de grote potverteerder zijn geweest die de staatsschuld tot astronomische hoogte zou hebben opgestuwd. Wie naar de feiten kijkt, ziet dat dit volstrekte onzin is, maar het idee wordt door rechts Nederland warm gekoesterd. Die mythe werd min of meer in het leven geroepen door Hans Wiegel die tijdens een debat – verwijzend naar Den Uyl – riep ‘Sinterklaas bestaat, hij zit dáár.’ Het kabinet Van Agt-Wiegel zou de staatsschuld in een latere fase met 100% laten stijgen, terwijl dat onder Den Uyl ‘slechts’ 30% was. Daarmee zou je het kabinet Van Agt-Wiegel Overklaas kunnen noemen, maar dat wordt liever vergeten. De linksen zijn de potverteerders, punt uit.

 

Bijna vijftig jaar rechts beleid in Nederland

Het grappige van het hele idee dat alles de ‘schuld is van Wouter Bos’ is dat we sinds ‘Den Uyl’ nooit meer een links kabinet hebben gehad in Nederland. Ga maar na: Van Agt 1 t/m 3, Lubbers 1 t/m 3, Kok 1 & 2 (de PvdA inderdaad in the lead, maar Kok had in het kader van de internationale ‘derde weg ontwikkelingen’ de ideologische veren afgeschud en voerde een onvervalst neo-liberaal beleid. Superrechts dus.), Balkenende 1 t/m 4 (de man die de oude VOC-mentaliteit terugwenste) en Rutte 1 t/m 3 (PvdA maakt in Rutte 2 min of meer dezelfde fout als onder Kok). Kortom, de Nederlandse regeringen voeren sinds 1977 een gematigd tot zeer rechts beleid, maar alles wat er fout gaat is ‘de schuld van Wouter Bos’.
Inmiddels is ‘rechts’ zelfs zo ver dat het vaak niet eens de moeite meer neemt om ‘Wouter Bos’ te koppelen aan alles wat fout gaat, maar om alles wat fout gaat of hen niet bevalt te benoemen met ‘Wouter Bos’ en daarmee automatisch fout.

 

De schuld verlegd

Dit hele mechanisme werd wat mij betreft weer prachtig geïllustreerd tijdens de kabinetsformatie op het moment dat de rook rondom de pathologische leugenaar Rutte, de broedermoordenaar Hoekstra én de ondemocratische perikelen in de ministerraad wat was opgetrokken en het werkelijke formeren moest beginnen. Wat bleek nu plotseling? De formatie werd niet hopeloos vertraagd door voornoemde perikelen bij de rechtse partijen VVD en CDA, maar doordat de PvdA en GroenLinks elkaar – voor de verandering – standvastig bleven vasthouden.

 

Omkering van zaken

Het rechtse gekakel in programma’s als Goedemorgen Nederland, WNL op zaterdag en WNL Opiniemakers was oorverdovend. Wat dachten die linkse idioten wel niet. Het land had (en heeft) zo snel mogelijk een (bij voorkeur zo rechts mogelijk) kabinet nodig. Dit was nu echt niet het moment om spaken in de wielen van de BV Nederland te steken. Snapten ze dan echt niet dat twee linkse partijen in een kabinet volstrekt onaanvaardbaar is? Er is maar echt één linkse partij nodig om de schuld te kunnen geven voor alles wat er gedurende de komende kabinetsperiode misgaat.

 

Verontwaardiging over ‘links wangedrag’

Het interessante van deze frame is dat de verontwaardiging over het ‘linkse wangedrag’ nauwelijks gespeeld lijkt. Niet de leugens van Rutte, het verraad van Hoekstra of het gekonkel in de ministerraad is de oorzaak van de vertraging bij de samenstelling van het nieuwe kabinet, maar de bijna wanhopige standvastigheid waarmee PvdA en GroenLinks elkaar vasthouden. Nu kun je daarvan vinden wat je wilt, maar deze partijen staan hierin volledig in hun recht. Er is ook niets schimmigs of ondemocratisch aan. En dat kun je van alle VVD en CDA-perikelen niet zeggen.

 

Frame over

De frame dat PvdA en GroenLinks schade aan het landsbelang toebrachten liep net lekker, toen de memo van Pieter Omtzigt aan Liesbeth Spies uitlekte. Het zal uiteindelijk wel weer de schuld van Wouter Bos zijn – daarover geen twijfel -, maar vooraleerst moet die oneindig vervelende Pieter Omtzigt kaltgestellt worden. De man is immers overspannen en op z’n minst niet goed bij zinnen. Dat blijkt ook wel uit de omvang van zijn schrijven. Welke gek schrijft er nu een memo van 76 kantjes. Het lijkt bijkans wel ‘Dagboek van een Gek’. Dat leest toch niemand meer! (nee, dankzij het anti-cultuurbeleid van 10 jaar Rutte, is de leesvaardigheid van de bevolking niet optimaal meer). Nee, die Pieter Omtzigt mag dan op het eerste gezicht wel de held van het volk zijn, in werkelijkheid is het gewoon een autist waarmee het onmogelijk samenwerken is.

 

Nieuwe schandalen

Inmiddels zijn er door de uitgelekte memo van Omtzigt nieuwe schandalen aan het licht gekomen. Zoals het feit dat het CDA zijn politieke keuzes niet maakt op basis van christelijke principes, maar geleid door de God Mammon. Kortom, christelijke rechts Nederland zit nu even in het verdomhoekje en zijn nog aan het zoeken hoe ze eruit moeten komen. Een ding is echter op voorhand zeker: aan het eind weten ze in ieder geval wie ze hier de schuld van moeten geven. Drie keer raden …

Toegift. Omdat-ie zo leuk is, hierbij nog even de slottekst van de live versie van het lied van Jeroen van Merwijk: ‘En zit het je één keer geweldig mee, dan is dat dankzij de VVD.’

Lees de brief van Loek: En De Wereld Draait Door …

En De Wereld Draait Door …

En De Wereld Draait Door …Beste Rob,

Rob, het was de afgelopen drie weken erg stil op het Binnenhof. Kwam goed uit want ik had even tijd voor mezelf nodig. Familieomstandigheden noopten me ertoe. Even de fut eruit, moest me weer opladen. Hoe ouder ik word, hoe moeilijker het me afgaat.

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

En De Wereld Draait Door …

Onder de Hamer

De zes weken stormlopen in Den Haag tegen Rutte en de zittende macht, is alweer gaan liggen. Een aardig eindrapport van verkenner Herman Tjeenk Willink, waarin hij toch een aantal beloftevolle adviezen over een ‘dun’ regeringsakkoord rondom diverse hete hangijzers – denk aan woningbouw, stikstof, duurzaamheid en klimaat, corona, maar ook macht en tegenmacht -beschreef, lijkt onder Hamer alweer naar de bureaulade verbannen. Haar eerste exercities (het oproepen van de achttien fractieleiders) vond ik dubbelop. Alsof de dames en heren politici ineens anders dachten over de politieke kwesties.

 

Massagetechniek

Op het moment dat ik je deze brief schrijf heeft ze de Kamervoorzitter om verlenging van haar mandaat gevraagd en gekregen. Ze lijkt de boel zo te masseren dat de mensen in het land langzaam wennen aan het idee dat Rutte toch gewoon premier blijft. Dat hij dus geaccepteerd wordt door de politici die eerst zo tegen hem te loop liepen en dat vijf partijen in het midden van het politieke centrum met elkaar een coalitie gaan vormen.

 

Niets geleerd van het verleden

Hoekstra heeft wel de meeste praatjes tot nu toe. Wil niet met een gezamenlijke PvdA/GroenLinks in een coalitie en eist eigenlijk nu al het ministerie van Financiën voor zichzelf op. Dat PvdA en GroenLinks elkaar niet loslaten en gezamenlijk de onderhandelingen ingaan vind ik zo gek nog niet. Voor D66 is het veiliger dat zij op de linkerflank ‘gedekt’ worden op eenzelfde wijze als de VVD op rechts een partner wenst te hebben. Dat Hoekstra vindt dat de linkse partijen mijlenver van het CDA afstaan is bedenkelijk voor een partij die voor kort nog op het Brabantse pluche zat met een partij als Forum voor Democratie. Natuurlijk ook een mooi verhaal, die Brabantse Statencoalitie. VVD en CDA verbreken twee weken geleden de liefde met FvD, omdat rond deze partij ‘een negatieve spiraal aan incidenten’ met zich meebracht. Niks geleerd van het korte huwelijk met de PVV in 2011-2012… met (uiterst) rechts valt echt niets te beginnen.

 

Het raadsel van de vijf?

Rob, ik mag er toch vanuit gaan dat uiteindelijk gekozen wordt om een coalitie te vormen met deze vijf partijen. Rutte wordt door iedereen, behalve door zijn eigen angsthazenpartij – zonder Rutte zou de VVD bijna zeker de weg van het CDA en de PvdA zijn opgegaan- , niet meer wordt gepruimd. Hij kan nog zoveel niet willen, maar zijn behendigheid heeft nu écht zijn langste tijd gehad.

 

Hoe houdbaar zijn Ploumen en Klaver?

Ook voor partijen als GroenLinks en de PvdA lijkt een plaats in een Kabinet-Rutte IV een noodzakelijk kwaad. Ze hebben in de oppositie nog geen deukje in een pakje boter kunnen slaan. Wil er iets terecht komen van de duurzaamheidstransitie, dan moet GroenLinks kleur bekennen en mede aan het roer gaan staan. Dat ze een verbond met de PvdA zijn aangegaan is in deze alleen maar te prijzen. En nog iets, De houdbaarheid van Ploumen en Klaver lijkt wel heel erg begrenst.

 

De glanzende toekomst van D66

D66 lijkt een gezonde toekomst tegemoet te gaan, maar schijn bedriegt. Nog maar twee jaar geleden, zowel tijdens de gemeenteraadsverkiezingen als ook de Europese verkiezingen leek deze partij goed voor de mestvaalt. Nederlaag op nederlaag. Een bijna mislukte campagne (Rob Jetten: “Nee, ik stem niet op Sigrid Kaag” – een echt ‘Lubbertje-Brinkmannetje’), die door Kaag in de laatste twee weken nog kon worden rechtgezet. Maar het is een wankele basis wanneer D66 niets meer brengt dan dat deze partij de afgelopen vier jaar heeft bewerkstelligt.

 

Tijd voor toontje lager

En ja, het CDA, dat lijkt me toch de meest instabiele partij van de vijf. Wat gaat Omtzigt nog doen, krijgt die Hoekstra wel zijn ministerschap op Financiën terug, hoe zit het toch met de miljardensteun aan de KLM, de vele zoekgeraakte coronabonnetjes op de ministeries, de innige relaties tussen een invloedrijk verkiezingsprogrammaschrijver en andere CDA’ers en natuurlijk de blijvende mokersteen: de toeslagenfraude. Het CDA heeft veel noten op zijn zang, maar een toontje lager zou hen beter staan.

 

De man van negen miljoen…

Rob, ik denk dat je dit clipje nog wel zult herinneren. Een jonge Sywert van Lienden, die door De Wereld Draait Door groot is gemaakt, bleek zijn cijfers over vluchtelingen en criminaliteit niet op orde te hebben. Hij mocht zijn excuses bij Matthijs van Nieuwkerk maken, wat ik nogal vreemd vond. Niet dat hij zich mocht excuseren, maar omdat hij in een eerdere stadium in de gelegenheid was gesteld over dit onderwerp mee te praten. Iemand die gewoon te weinig verstand heeft van een bepaald onderwerp mee laten praten over een zo’n beladen onderwerp, is dom en gevaarlijk. Van Lienden is één van de vele televisiepersoonlijkheden die dagelijks aanschuiven bij de vele praatprogramma’s op radio en tv, maar in niets is gebleken dat hij intellectueel boven de anderen stijgt. Niet wat betreft een verrassende toekomstvisie, niet wat betreft zijn twittergeschiedenis en zeker niet als het gaat om doorwrochte meningen. Het is een leuke babbelaar, waar DWDD overigens vol mee zat.

 

Zelfverrijking

En nu blijkt deze gast zichzelf te hebben verrijkt met niet geheel deugdelijke mondkapjes, die hij uit liefdadigheid zou opkopen voor het ministerie van Hugo de Jonge. Gedurende dit hele verkoopproces bleef hij zijn filantropische schijnheiligheid ophouden in allerlei infotainmentprogramma’s. De nieuwsgierige journalisten aan het hoofdeinde van de tafels bleken niet in staat ook maar één kritische vraag bedenken om er achter te komen te komen hoe en waarom iemand als Sywert van Lienden – die nog nooit iets had gedaan met mondkapjes of welke handelswaar dan ook – in staat was om miljoenen en miljoenen mondkapjes te verkrijgen en dat alles zonder enig eigenbelang.

 

Pure Zwendel

Die Sywert blijkt dus gewoon een zwendelaar te zijn. Iemand die met zijn twee handelsgenoten gebruik heeft gemaakt van de coronacrisis en samen zo’n twintig miljoen opstrijken. En maar allerlei onwaarheden blijven roepen. Hijzelf strijkt zo’n slordige negen miljoen op. Die wil hij gaan gebruiken om goede doelen te ondersteunen, maar of dit nog wel mogelijk is nu hij ‘maatschappelijk zo besmeurd’ is … Echt, gedrag dat je van een hufter mag verwachten, maar toch niet van een vroom lid van een christelijke volkspartij?
Rob, er zullen nog wel heel veel van dit soort grappen de revue passeren als het gaat over ‘dekkingsfouten’ tijdens de coronacrisis. Ik herinner me de kunsthandelaar Menten die door de journalist Hans Knoop in de jaren ’70 werd ontmaskerd als ordinaire dief van roofkunst in W.O. II (leuk om nog eens na te lezen). Die man maakte willens en wetens misbruik van een bepaalde situatie…. Kunnen we ervoor zorgen dat mensen die willens en wetens misbruik maken van de coronacrisis er niet genadig vanaf komen?

Lees de vorige brief van Rob: Een slager als voorzitter van de Vegetariërsbond?

Een slager als voorzitter van de Vegetariërsbond?

Een slager als voorzitter van de vegetariërsbond? …Beste Loek,

Ja, zestigers, man. Wie had dat gedacht. Grijsaards inmiddels – in ieder geval voor een belangrijk deel (al is dat op de foto hiernaast nog niet te zien) -, maar nog steeds geen ‘mannen van het midden’. Alhoewel … ik voel me ook bepaald niet thuis bij wat er tegenwoordig op de flanken gebeurt. Heeft wat mij betreft ook niet zoveel te maken met ‘links’ of ‘rechts’, maar is gewoon ‘mataglap’. En op de één of andere manier weet die verdraaide Rutte daar het meeste garen bij te spinnen.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

Een slager als voorzitter van de vegetariërsbond?

Neem bijvoorbeeld dat listige lekken uit de ministerraad. Op 30 april – dus ná die listige lek – was voormalig hockeyster en huidig sportpresentatrice Hélène Hendriks te gast in het tv-programma De Vooravond met Fidan Ekiz en Renze Klamer. Ze vertelde dat ze VVD had gestemd en dat ze al die ruis rondom Rutte niet begreep. Zeker niet omdat we via dat listige lekken inmiddels hebben begrepen dat álle politici boter op hun hoofd hebben. Het land was in crisis en volgens haar moest er niet te lang stil worden gestaan bij dit akkevietje. Er moest zo snel mogelijk een nieuw landsbestuur worden gevormd. Bij voorkeur onder de bezielende leiding van de demissionair premier, zo suggereerde ze naar mijn idee.

 

Geniale marketing

Om te beginnen heeft Rutte op de inhoud – zoals ik in een vorig schrijven al meldde – niet bepaald een succesvol beleid gevoerd de afgelopen 10 jaar. Maar interessanter is het gegeven dat haar opinie tekenend is voor het verschuiven van de communis opinio. Niet alleen Rutte is in die nieuwe beeldvorming een onbetrouwbare leugenaar, maar álle politici. En zoals jij kunt genieten van een scherp politiek spel, heb ik hetzelfde met briljante marketing. Want dat is het: een gigantische marketingtruc die – naar ik zeer sterk vermoed – uit de koker van de VVD komt. Want als alle huidige regeerders onbetrouwbare leugenaars zijn, is er geen reden om Rutte niet aan te stellen als de nieuwe ‘roverhoofdman’.

 

Schuld en boete

Inmiddels is de draai compleet. Ook bij ‘links’. Of moet ik wellicht zeggen: ‘vooral bij “links”’. Toch een beetje de verpersoonlijking van het ‘schuld-en-boete-spel’. Een schuldige vinden en vervolgens boetedoening afdwingen. En dan bij voorkeur niet bij de tegenstanders – want die kennen schuld noch schaamte en zijn toch al reddeloos verloren -, maar in eigen kring. Het is niets voor niets dat de PvdA als enige werkelijke conclusies heeft getrokken uit de toeslagenaffaire en haar leider min of meer tot aftreden heeft gedwongen. Dat siert die partij, maar het is bij tijd en wijle tenenkrommend om te zien hoe diep die reflex zit ingebakken in de linkse goegemeente.

 

Macht en tegenmacht

Wat mij betreft blijkt uit die bewuste notulen eerlijk gezegd niet zo heel veel schokkends. Goed, dat je met een sensibiliserende Wopke Hoekstra als partijgenoot geen tegenstanders meer nodig hebt, is redelijk schokkend. Maar toch meer een partijaangelegenheid. En ook het gekonkel van de andere ministers verdient zeker geen schoonheidsprijs. Tegelijkertijd is dit wel politiek op het scherpst van de snede. Ze hadden zo verdomde veel last van die kritische kamerhorzels, dat het niet vreemd is dat ze daar in de beslotenheid van de ministerraad soms dingen over zeiden die qua politieke mores over het randje waren. Aan de andere kant is het aan de overige coalitiegenoten in de Kamer om weerwerk aan de tegenwerking te bieden zoals Pieter Omtzigt (CDA) en Helma Lodders (VVD) deden. Dat is precies die macht en tegenmacht waar iedereen het over heeft.

 

Sigrid Kaag

Overigens denk ik dat jij Sigrid Kaag in je brief tekortdoet. Zij nam het – blijkens de geopenbaarde ministerraadnotulen – als enige bewindsvrouw op voor het dualistische model. Ze zei dat ‘het in een democratie een gezond teken is dat er fel wordt gedebatteerd.’ Goed, ze reageerde in de aanloop naar die openbaarmaking omfloerst en ontwijkend, maar enige terughoudendheid lijkt me in zo’n situatie niet onverstandig. Of ze daarmee het nieuwe leiderschap belichaamt, weet ik niet. Ze bewijst in ieder geval wél dat ze bereid is om tegen de politieke stroom in te roeien.

 

De transparantie van de leugenaar

Maar daar gaat het me nu niet specifiek om. Bottomline in deze kwestie is dat alle politici – net als alle gewone burgers trouwens! – weliswaar boter op hun hoofd hebben, maar dat er precies één minister is die de Tweede Kamer keihard en aantoonbaar heeft voorgelogen. Meerdere keren zelfs, al was dat nooit zo duidelijk als de laatste keer. En die notoire leugenaar heeft het met zijn sinistere club van nepliberalen zó weten te draaien, dat hij de aangewezen persoon zou zijn om leiding te geven aan het proces om de Nederlandse politiek transparanter en democratischer te maken. Dat is toch wel heel erg kras. Hij is niet alleen de slager die zijn eigen vlees keurt, hij wil – nog steeds als slager – tevens voorzitter van de Nederlandse Vegetariërsbond worden.

Ik kijk uit naar jouw reactie!

Lees de brief van Loek: Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Beeldvorming, sensibiliseren en bestuurscultuur​ …Beste Rob,

Het heeft enkele weken geduurd alvorens ik je weer kan antwoorden. Weken waarin ik een achterstand in het lezen van boeken heb weggewerkt, een essay voor een vriendin heb geschreven en een zaak – die mij de afgelopen tien jaar als een rotsblok om mijn nek hing – heb afgehandeld. Een drukke tijd dus, die nog werd verhevigd doordat ik de zestig aantikte en ik me ineens besefte dat dit feit me een enorme boost gaf: Het leven begint pas bij zestig …

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Dus even geen politiek op mijn bordje? Ben je gek. Ik adem politiek en dat zal zo wel blijven tot ik mijn laatste adem heb uitgeblazen. Dat klinkt nogal dramatisch, maar het is nu eenmaal zo. Erger me dan ook niet over de politiek. Hopen mensen ergeren zich wel aan die Haagse politici. Ik verbaas me slechts iedere keer weer dat verkiezingen nauwelijks leiden tot nieuwe gezichten en inzichten. De extremen mogen dan wel weer meer stemmen behalen, de middenpartijen – het grijze midden – vormen jaar in jaar uit de regering.

 

Oude politiek

Daarom voel ik me geroepen om toch wat terughoudend te zijn over een ‘andere bestuurscultuur’ waarin Mark Rutte leiding zou kunnen geven. Natuurlijk, je hebt gelijk dat bijna 2 miljoen Nederlanders op Mark Rutte hebben gestemd, dat de VVD veruit de grootste partij is geworden en dat het dan ook niet meer dan democratisch rechtvaardig is dat hij zijn vierde kabinet mag gaan vullen. Ik zal er geen dag om treuren, hoewel ik zeker niet tot de groep van bewonderaars behoor van deze politicus. Maar een goed alternatief is er niet. Ik had nog wel even het idee dat Sigrid Kaag een goede premier zou kunnen zijn, maar zij heeft in goed vier weken een beeld van haarzelf weten neer te zetten, waarin oude politiek overheerst. De mensen in het mijn geliefde Niger zouden er van opkijken als ze echt was veranderd…

 

Gemiddeld

Rutte staat niet op eenzame hoogte, maar hij is gewoon het zinnebeeld van de gemiddelde Nederlander. Een niet boven het maaiveld uitkomende politicus, die precies weet hoe hij de gemiddelde Nederlander moet behagen. Vandaar dat-ie op zijn renfiets, in een alledaags kloffie, met een appeltje in de hand naar het Catshuis trapt. Dat vinden Nederlanders mooi, cool. Mark op de renfiets, Wobke op schaatsen, Sigrid dansend op een tafel, Jesse in een knalgele joggingpak, Geertje met zijn katten en Liliane vrolijke hossend tijdens het Maastrichts carnaval. Dat uitzonderlijk gewone, dat charmeert de Nederlander. Ik daarentegen begrijp er niks van. Dat eeuwige gemiddelde, dat grijze, dat – doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg – dat maakt dat wij Nederlanders niet echt een keuze weten te maken. Terwijl we nu eigenlijk mensen, politici, nodig hebben die gezamenlijk met een visie op de toekomst komen. Die de democratische verstarring weten te doorbreken en politiek bedrijven die iets voor de burger betekent en niet andersom. Laat nu eens zien wat je met het land wilt, zodat jongeren zin krijgen in die toekomst…

 

Inschattingsfout Hoekstra

‘Sensibiliseren’ is samen met ‘beeldvorming’ en ‘bestuurscultuur’ toch wel de meest aangehaalde woorden in de afgelopen weken. Kende ik nog niet, ‘sensibiliseren’. Toch mooi dat Hoekstra dat woord een plaats heeft gegeven in het dagelijkse gesprek. Want verder heeft hij in zijn optreden als nieuwe leider van het CDA zo goed als niets voor elkaar gekregen. Hij gaat nog steeds door het stof voor ‘onze’ Pieter Omtzigt en denkt nu dat hij een sleutelpositie kan innemen door tijdens de formatie af te wachten. Ik denk wederom een inschattingsfout…

 

HTW

Herman Tjeenk Willink – HTW voor intimi – vergaste ons afgelopen vrijdag met zijn eindverslag over de verkenning van een nieuw kabinet. Zijn schets over beeldvorming van de politiek, waarbij incidenten breed worden uitgemeten, terwijl de politiek eigenlijk zou moeten gaan om ‘het oplossen van maatschappelijke problemen’. HTW schetst een volk dat vooral naar zichzelf kijkt, terwijl de grote problemen – zoals de ‘groeiende maatschappelijke tegenstellingen, het klimaatvraagstuk, het functioneren van de overheid zelf’ – prioriteit vereisen.

 

Vertrouwen

Het gaat om vertrouwen tussen overheid en de burger. Daarvoor dient de overheid ‘te zeggen wat ze doet en te doen wat ze zegt’. Het is een eindverslag dat me in zeker mate weet te bekoren. Niet dat ik meteen geloof dat de politiek morgen zal veranderen, dat media niet hijgerig de laatste incidenten in de samenleving uitstallen en dat de sociale media het beerputje niet verder opengooien. Maar het stuk geeft een indicatie dat er wordt nagedacht over de ingeslopen verstarring in het democratisch handelen dat de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden. Dat GroenLinks en PvdA in een motie een aanzet geven om de bestuurscultuur in Den Haag te willen hervormen, is misschien naïef, maar Klaver en Ploumen zijn misschien straks gesprekspartners in het formatieproces en weten de ogen van het volk op hun handelen gericht als het gaat om de politiek weer voor de burger te maken en niet andersom.

 

Boetedoening

Of Rutte de aangewezen persoon is om leiding te geven aan het proces van een andere bestuurscultuur, is nog maar de vraag. Aan hem hangt natuurlijk wel de muffe geur van de ‘oude’ politiek. De Rutte-doctrine is niet voor niets een manier van handelen die mede heeft geleid tot ‘stil houden’, ‘leugentjes om bestwil’, ‘Haagse regels die burgers potentiële fraudeurs maken’, enz. Hij zal keer op keer gewantrouwd worden om zijn politiek handelen, totdat er daadwerkelijk een politiek ontstaat waarbij er geluisterd wordt naar de burger. Zijn boetedoening in het debat van donderdag vond ik soms gênant om aan te horen. Het riep bij mij vooral ook de vraag op waarom hij er nu pas mee komt en vooral waarom hij tien jaar lang als premier dacht dat wat hij deed wel door de beugel kon?

 

Het vervolg …

HTW heeft zijn eindverslag aan de Kamervoorzitter overhandigd en het is nu aan de politiek om aan te geven of ze gaan voor de inhoud, de toekomst en de burger. Niet meer een dichtgetimmerd regeerakkoord, maar een programma op hoofdlijnen, waarmee de eigen rol van de Kamer recht wordt gedaan. Ik zou er voor pleiten, maar durft Rutte dit echt aan?

Rob, je ziet mijn terughoudendheid. Wat denk jij hier eigenlijk van?

Lees de vorige brief van Rob: Tien jaar Rutte en het morele failliet van Nederland?

Tien jaar Rutte: het morele failliet van Nederland?

Tien jaar Rutte: het morele failliet van Nederland?Beste Loek,

Om te beginnen mijn excuses voor mijn enigszins vertraagde reactie, maar de ontwikkelingen volgden (en volgen) elkaar zo snel op, dat ik tijd nodig had om te recupereren. Ik dacht écht dat Ruttes politieke dagen geteld waren na de bijna aangenomen motie van wantrouwen en de aangenomen motie van afkeuring. Kaag probeerde de demissionaire premier zelfs nog een extra zetje in de goede richting te geven door te verklaren dat zij in zijn positie zou opstappen, maar het mocht niet baten. De man weet van geen wijken: hij gaat dóór. En achteraf gezien heeft hij meer gelijk dan menigeen aanvankelijk durfde te bevroeden. Toch hadden we het kunnen weten.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

It’s the ideology, stupid

Zoals ik in mijn vorige schrijven reeds betoogde, heeft Rutte als bestuurder op angstaanjagend veel vlakken jammerlijk gefaald. Je zou hem kunnen betitelen als een succesvolle mislukkeling. Het enige waarin hij wellicht is geslaagd, is om extreem rechts in het hok te houden. Door zelf overigens – ondersteund door wisselende coalitiepartijen – dubieuze besluiten te nemen. We schieten in Nederland mensen die op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld nog net niet dood, maar verder onderscheidt ons vluchtelingenbeleid zich nauwelijks van dat van wél moordende dictaturen.

 

Nieuwe verkiezingen?…

Direct nadat duidelijk werd dat Rutte met steun van zijn VVD onoverkomelijk bleef, was ik het voor de verandering een keer eens met PVV voorman Wilders: er moesten nieuwe verkiezingen komen. De omvang van het echec van ‘verkennersgate’ was qua beeldvorming zó groot dat de kiezer in staat moest worden gesteld om zijn mening c.q. stem te herzien. Maar al snel besefte ik dat Ruttes verweer – dat daarmee onrecht wordt gedaan aan de VVD stemmers in het algemeen en de bijna twee miljoen Rutte voorkeustemmers in het bijzonder – hout snijdt.

 

Of toch niet?

Objectief naar ‘verkennersgate’ kijkend, kun je niet anders concluderen dat dit – naast het feit dat de controverse flink is opgeblazen – feitelijk niets nieuws heeft gebracht. Ruttes grenzeloze leugenachtigheid was immers al langer bekend. Evenals zijn gebrek aan compassie met de zwakkeren in de samenleving. Vraag maar aan de mensen in Groningen en de slachtoffers van de toeslagenaffaire. En toch … Ondanks alle onbeschrijfelijke misère die deze premier mede heeft veroorzaakt, is dit alles voor onvoorstelbaar een grote groep kiezers geen bezwaar geweest om op deze man te stemmen.

 

Wat is de boodschap aan volgende generaties?

Met name dat laatste is zorgelijk. De enorme opkomst van extreem rechts is al beschamend genoeg, maar daar is nu ook een groot blok met morele leegte bij gekomen. Alleen extreem links is wellicht ondenkbaar voor de mensen die op de VVD hebben gestemd, maar verder is alles mogelijk. Zo lang het maar geen schade doet aan hun portemonnee. Waarbij ik overigens denk dat een groot deel van die VVD kiezers zichzelf ‘rijker rekent’ dan ze in werkelijkheid zijn. Voor ze het weten vallen ze ook buiten de boot. Niets doet er werkelijk meer toe. Zeker mensen in de kansarme posities niet. Dat zijn losers, die verdienen niet beter.
En wat is de boodschap die we hiermee aan volgende generaties meegeven? Dat liegen en bedriegen loont, zolang je het volk dusdanig dresseert dat ze het nog pikken ook? Dat je – zolang je maar ‘rechts lult’- , aan alle kanten je zakken kunt vullen? Dat je mag stelen van de armen om het aan de rijken te geven? Ik weet het niet. Maar ik krijg het gevoel dat tien jaar Rutte het morele failliet van Nederland heeft veroorzaakt. Of heeft het dat slechts aangetoond?

Ik ben benieuwd naar je antwoord.

Met vriendelijke groet,
Rob Vrolijk

Lees de brief van Loek: De lijdensweg in 7 akten