Een slager als voorzitter van de Vegetariërsbond?

Een slager als voorzitter van de vegetariërsbond? …Beste Loek,

Ja, zestigers, man. Wie had dat gedacht. Grijsaards inmiddels – in ieder geval voor een belangrijk deel (al is dat op de foto hiernaast nog niet te zien) -, maar nog steeds geen ‘mannen van het midden’. Alhoewel … ik voel me ook bepaald niet thuis bij wat er tegenwoordig op de flanken gebeurt. Heeft wat mij betreft ook niet zoveel te maken met ‘links’ of ‘rechts’, maar is gewoon ‘mataglap’. En op de één of andere manier weet die verdraaide Rutte daar het meeste garen bij te spinnen.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

Een slager als voorzitter van de vegetariërsbond?

Neem bijvoorbeeld dat listige lekken uit de ministerraad. Op 30 april – dus ná die listige lek – was voormalig hockeyster en huidig sportpresentatrice Hélène Hendriks te gast in het tv-programma De Vooravond met Fidan Ekiz en Renze Klamer. Ze vertelde dat ze VVD had gestemd en dat ze al die ruis rondom Rutte niet begreep. Zeker niet omdat we via dat listige lekken inmiddels hebben begrepen dat álle politici boter op hun hoofd hebben. Het land was in crisis en volgens haar moest er niet te lang stil worden gestaan bij dit akkevietje. Er moest zo snel mogelijk een nieuw landsbestuur worden gevormd. Bij voorkeur onder de bezielende leiding van de demissionair premier, zo suggereerde ze naar mijn idee.

 

Geniale marketing

Om te beginnen heeft Rutte op de inhoud – zoals ik in een vorig schrijven al meldde – niet bepaald een succesvol beleid gevoerd de afgelopen 10 jaar. Maar interessanter is het gegeven dat haar opinie tekenend is voor het verschuiven van de communis opinio. Niet alleen Rutte is in die nieuwe beeldvorming een onbetrouwbare leugenaar, maar álle politici. En zoals jij kunt genieten van een scherp politiek spel, heb ik hetzelfde met briljante marketing. Want dat is het: een gigantische marketingtruc die – naar ik zeer sterk vermoed – uit de koker van de VVD komt. Want als alle huidige regeerders onbetrouwbare leugenaars zijn, is er geen reden om Rutte niet aan te stellen als de nieuwe ‘roverhoofdman’.

 

Schuld en boete

Inmiddels is de draai compleet. Ook bij ‘links’. Of moet ik wellicht zeggen: ‘vooral bij “links”’. Toch een beetje de verpersoonlijking van het ‘schuld-en-boete-spel’. Een schuldige vinden en vervolgens boetedoening afdwingen. En dan bij voorkeur niet bij de tegenstanders – want die kennen schuld noch schaamte en zijn toch al reddeloos verloren -, maar in eigen kring. Het is niets voor niets dat de PvdA als enige werkelijke conclusies heeft getrokken uit de toeslagenaffaire en haar leider min of meer tot aftreden heeft gedwongen. Dat siert die partij, maar het is bij tijd en wijle tenenkrommend om te zien hoe diep die reflex zit ingebakken in de linkse goegemeente.

 

Macht en tegenmacht

Wat mij betreft blijkt uit die bewuste notulen eerlijk gezegd niet zo heel veel schokkends. Goed, dat je met een sensibiliserende Wopke Hoekstra als partijgenoot geen tegenstanders meer nodig hebt, is redelijk schokkend. Maar toch meer een partijaangelegenheid. En ook het gekonkel van de andere ministers verdient zeker geen schoonheidsprijs. Tegelijkertijd is dit wel politiek op het scherpst van de snede. Ze hadden zo verdomde veel last van die kritische kamerhorzels, dat het niet vreemd is dat ze daar in de beslotenheid van de ministerraad soms dingen over zeiden die qua politieke mores over het randje waren. Aan de andere kant is het aan de overige coalitiegenoten in de Kamer om weerwerk aan de tegenwerking te bieden zoals Pieter Omtzigt (CDA) en Helma Lodders (VVD) deden. Dat is precies die macht en tegenmacht waar iedereen het over heeft.

 

Sigrid Kaag

Overigens denk ik dat jij Sigrid Kaag in je brief tekortdoet. Zij nam het – blijkens de geopenbaarde ministerraadnotulen – als enige bewindsvrouw op voor het dualistische model. Ze zei dat ‘het in een democratie een gezond teken is dat er fel wordt gedebatteerd.’ Goed, ze reageerde in de aanloop naar die openbaarmaking omfloerst en ontwijkend, maar enige terughoudendheid lijkt me in zo’n situatie niet onverstandig. Of ze daarmee het nieuwe leiderschap belichaamt, weet ik niet. Ze bewijst in ieder geval wél dat ze bereid is om tegen de politieke stroom in te roeien.

 

De transparantie van de leugenaar

Maar daar gaat het me nu niet specifiek om. Bottomline in deze kwestie is dat alle politici – net als alle gewone burgers trouwens! – weliswaar boter op hun hoofd hebben, maar dat er precies één minister is die de Tweede Kamer keihard en aantoonbaar heeft voorgelogen. Meerdere keren zelfs, al was dat nooit zo duidelijk als de laatste keer. En die notoire leugenaar heeft het met zijn sinistere club van nepliberalen zó weten te draaien, dat hij de aangewezen persoon zou zijn om leiding te geven aan het proces om de Nederlandse politiek transparanter en democratischer te maken. Dat is toch wel heel erg kras. Hij is niet alleen de slager die zijn eigen vlees keurt, hij wil – nog steeds als slager – tevens voorzitter van de Nederlandse Vegetariërsbond worden.

Ik kijk uit naar jouw reactie!

Lees de brief van Loek: Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Beeldvorming, sensibiliseren en bestuurscultuur​ …Beste Rob,

Het heeft enkele weken geduurd alvorens ik je weer kan antwoorden. Weken waarin ik een achterstand in het lezen van boeken heb weggewerkt, een essay voor een vriendin heb geschreven en een zaak – die mij de afgelopen tien jaar als een rotsblok om mijn nek hing – heb afgehandeld. Een drukke tijd dus, die nog werd verhevigd doordat ik de zestig aantikte en ik me ineens besefte dat dit feit me een enorme boost gaf: Het leven begint pas bij zestig …

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

Beeldvorming, sensibilisering en bestuurscultuur

Dus even geen politiek op mijn bordje? Ben je gek. Ik adem politiek en dat zal zo wel blijven tot ik mijn laatste adem heb uitgeblazen. Dat klinkt nogal dramatisch, maar het is nu eenmaal zo. Erger me dan ook niet over de politiek. Hopen mensen ergeren zich wel aan die Haagse politici. Ik verbaas me slechts iedere keer weer dat verkiezingen nauwelijks leiden tot nieuwe gezichten en inzichten. De extremen mogen dan wel weer meer stemmen behalen, de middenpartijen – het grijze midden – vormen jaar in jaar uit de regering.

 

Oude politiek

Daarom voel ik me geroepen om toch wat terughoudend te zijn over een ‘andere bestuurscultuur’ waarin Mark Rutte leiding zou kunnen geven. Natuurlijk, je hebt gelijk dat bijna 2 miljoen Nederlanders op Mark Rutte hebben gestemd, dat de VVD veruit de grootste partij is geworden en dat het dan ook niet meer dan democratisch rechtvaardig is dat hij zijn vierde kabinet mag gaan vullen. Ik zal er geen dag om treuren, hoewel ik zeker niet tot de groep van bewonderaars behoor van deze politicus. Maar een goed alternatief is er niet. Ik had nog wel even het idee dat Sigrid Kaag een goede premier zou kunnen zijn, maar zij heeft in goed vier weken een beeld van haarzelf weten neer te zetten, waarin oude politiek overheerst. De mensen in het mijn geliefde Niger zouden er van opkijken als ze echt was veranderd…

 

Gemiddeld

Rutte staat niet op eenzame hoogte, maar hij is gewoon het zinnebeeld van de gemiddelde Nederlander. Een niet boven het maaiveld uitkomende politicus, die precies weet hoe hij de gemiddelde Nederlander moet behagen. Vandaar dat-ie op zijn renfiets, in een alledaags kloffie, met een appeltje in de hand naar het Catshuis trapt. Dat vinden Nederlanders mooi, cool. Mark op de renfiets, Wobke op schaatsen, Sigrid dansend op een tafel, Jesse in een knalgele joggingpak, Geertje met zijn katten en Liliane vrolijke hossend tijdens het Maastrichts carnaval. Dat uitzonderlijk gewone, dat charmeert de Nederlander. Ik daarentegen begrijp er niks van. Dat eeuwige gemiddelde, dat grijze, dat – doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg – dat maakt dat wij Nederlanders niet echt een keuze weten te maken. Terwijl we nu eigenlijk mensen, politici, nodig hebben die gezamenlijk met een visie op de toekomst komen. Die de democratische verstarring weten te doorbreken en politiek bedrijven die iets voor de burger betekent en niet andersom. Laat nu eens zien wat je met het land wilt, zodat jongeren zin krijgen in die toekomst…

 

Inschattingsfout Hoekstra

‘Sensibiliseren’ is samen met ‘beeldvorming’ en ‘bestuurscultuur’ toch wel de meest aangehaalde woorden in de afgelopen weken. Kende ik nog niet, ‘sensibiliseren’. Toch mooi dat Hoekstra dat woord een plaats heeft gegeven in het dagelijkse gesprek. Want verder heeft hij in zijn optreden als nieuwe leider van het CDA zo goed als niets voor elkaar gekregen. Hij gaat nog steeds door het stof voor ‘onze’ Pieter Omtzigt en denkt nu dat hij een sleutelpositie kan innemen door tijdens de formatie af te wachten. Ik denk wederom een inschattingsfout…

 

HTW

Herman Tjeenk Willink – HTW voor intimi – vergaste ons afgelopen vrijdag met zijn eindverslag over de verkenning van een nieuw kabinet. Zijn schets over beeldvorming van de politiek, waarbij incidenten breed worden uitgemeten, terwijl de politiek eigenlijk zou moeten gaan om ‘het oplossen van maatschappelijke problemen’. HTW schetst een volk dat vooral naar zichzelf kijkt, terwijl de grote problemen – zoals de ‘groeiende maatschappelijke tegenstellingen, het klimaatvraagstuk, het functioneren van de overheid zelf’ – prioriteit vereisen.

 

Vertrouwen

Het gaat om vertrouwen tussen overheid en de burger. Daarvoor dient de overheid ‘te zeggen wat ze doet en te doen wat ze zegt’. Het is een eindverslag dat me in zeker mate weet te bekoren. Niet dat ik meteen geloof dat de politiek morgen zal veranderen, dat media niet hijgerig de laatste incidenten in de samenleving uitstallen en dat de sociale media het beerputje niet verder opengooien. Maar het stuk geeft een indicatie dat er wordt nagedacht over de ingeslopen verstarring in het democratisch handelen dat de afgelopen decennia heeft plaatsgevonden. Dat GroenLinks en PvdA in een motie een aanzet geven om de bestuurscultuur in Den Haag te willen hervormen, is misschien naïef, maar Klaver en Ploumen zijn misschien straks gesprekspartners in het formatieproces en weten de ogen van het volk op hun handelen gericht als het gaat om de politiek weer voor de burger te maken en niet andersom.

 

Boetedoening

Of Rutte de aangewezen persoon is om leiding te geven aan het proces van een andere bestuurscultuur, is nog maar de vraag. Aan hem hangt natuurlijk wel de muffe geur van de ‘oude’ politiek. De Rutte-doctrine is niet voor niets een manier van handelen die mede heeft geleid tot ‘stil houden’, ‘leugentjes om bestwil’, ‘Haagse regels die burgers potentiële fraudeurs maken’, enz. Hij zal keer op keer gewantrouwd worden om zijn politiek handelen, totdat er daadwerkelijk een politiek ontstaat waarbij er geluisterd wordt naar de burger. Zijn boetedoening in het debat van donderdag vond ik soms gênant om aan te horen. Het riep bij mij vooral ook de vraag op waarom hij er nu pas mee komt en vooral waarom hij tien jaar lang als premier dacht dat wat hij deed wel door de beugel kon?

 

Het vervolg …

HTW heeft zijn eindverslag aan de Kamervoorzitter overhandigd en het is nu aan de politiek om aan te geven of ze gaan voor de inhoud, de toekomst en de burger. Niet meer een dichtgetimmerd regeerakkoord, maar een programma op hoofdlijnen, waarmee de eigen rol van de Kamer recht wordt gedaan. Ik zou er voor pleiten, maar durft Rutte dit echt aan?

Rob, je ziet mijn terughoudendheid. Wat denk jij hier eigenlijk van?

Lees de vorige brief van Rob: Tien jaar Rutte en het morele failliet van Nederland?