Tien jaar Rutte: het morele failliet van Nederland?

Tien jaar Rutte: het morele failliet van Nederland?Beste Loek,

Om te beginnen mijn excuses voor mijn enigszins vertraagde reactie, maar de ontwikkelingen volgden (en volgen) elkaar zo snel op, dat ik tijd nodig had om te recupereren. Ik dacht écht dat Ruttes politieke dagen geteld waren na de bijna aangenomen motie van wantrouwen en de aangenomen motie van afkeuring. Kaag probeerde de demissionaire premier zelfs nog een extra zetje in de goede richting te geven door te verklaren dat zij in zijn positie zou opstappen, maar het mocht niet baten. De man weet van geen wijken: hij gaat dóór. En achteraf gezien heeft hij meer gelijk dan menigeen aanvankelijk durfde te bevroeden. Toch hadden we het kunnen weten.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

It’s the ideology, stupid

Zoals ik in mijn vorige schrijven reeds betoogde, heeft Rutte als bestuurder op angstaanjagend veel vlakken jammerlijk gefaald. Je zou hem kunnen betitelen als een succesvolle mislukkeling. Het enige waarin hij wellicht is geslaagd, is om extreem rechts in het hok te houden. Door zelf overigens – ondersteund door wisselende coalitiepartijen – dubieuze besluiten te nemen. We schieten in Nederland mensen die op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld nog net niet dood, maar verder onderscheidt ons vluchtelingenbeleid zich nauwelijks van dat van wél moordende dictaturen.

 

Nieuwe verkiezingen?…

Direct nadat duidelijk werd dat Rutte met steun van zijn VVD onoverkomelijk bleef, was ik het voor de verandering een keer eens met PVV voorman Wilders: er moesten nieuwe verkiezingen komen. De omvang van het echec van ‘verkennersgate’ was qua beeldvorming zó groot dat de kiezer in staat moest worden gesteld om zijn mening c.q. stem te herzien. Maar al snel besefte ik dat Ruttes verweer – dat daarmee onrecht wordt gedaan aan de VVD stemmers in het algemeen en de bijna twee miljoen Rutte voorkeustemmers in het bijzonder – hout snijdt.

 

Of toch niet?

Objectief naar ‘verkennersgate’ kijkend, kun je niet anders concluderen dat dit – naast het feit dat de controverse flink is opgeblazen – feitelijk niets nieuws heeft gebracht. Ruttes grenzeloze leugenachtigheid was immers al langer bekend. Evenals zijn gebrek aan compassie met de zwakkeren in de samenleving. Vraag maar aan de mensen in Groningen en de slachtoffers van de toeslagenaffaire. En toch … Ondanks alle onbeschrijfelijke misère die deze premier mede heeft veroorzaakt, is dit alles voor onvoorstelbaar een grote groep kiezers geen bezwaar geweest om op deze man te stemmen.

 

Wat is de boodschap aan volgende generaties?

Met name dat laatste is zorgelijk. De enorme opkomst van extreem rechts is al beschamend genoeg, maar daar is nu ook een groot blok met morele leegte bij gekomen. Alleen extreem links is wellicht ondenkbaar voor de mensen die op de VVD hebben gestemd, maar verder is alles mogelijk. Zo lang het maar geen schade doet aan hun portemonnee. Waarbij ik overigens denk dat een groot deel van die VVD kiezers zichzelf ‘rijker rekent’ dan ze in werkelijkheid zijn. Voor ze het weten vallen ze ook buiten de boot. Niets doet er werkelijk meer toe. Zeker mensen in de kansarme posities niet. Dat zijn losers, die verdienen niet beter.
En wat is de boodschap die we hiermee aan volgende generaties meegeven? Dat liegen en bedriegen loont, zolang je het volk dusdanig dresseert dat ze het nog pikken ook? Dat je – zolang je maar ‘rechts lult’- , aan alle kanten je zakken kunt vullen? Dat je mag stelen van de armen om het aan de rijken te geven? Ik weet het niet. Maar ik krijg het gevoel dat tien jaar Rutte het morele failliet van Nederland heeft veroorzaakt. Of heeft het dat slechts aangetoond?

Ik ben benieuwd naar je antwoord.

Met vriendelijke groet,
Rob Vrolijk

Lees de brief van Loek: De lijdensweg in 7 akten

De lijdensweg in zeven aktes

De lijdensweg in zeven aktes … – Zeg Rob, wat is dit voor een politiek weekje geweest? Ik kan snel op elkaar volgende politieke veranderingsprocessen nog wel goed tot me nemen, maar wat het debat van donderdag zo fascinerend maakte is de totale rauwheid. Rutte werd bijna verslonden, het is dat Kaag en Hoekstra nog een beetje medelijden hadden met deze voormalige staatsman. Nu hij voor eeuwig gedoemd lijkt te zijn als politieke jokkebrok, leugenaar en vooral als iemand die eigenmachtig de tegenmacht de nek wil omdraaien. Hoe kan het dat Mark Rutte in nog geen drie weken van redder des vaderlands is verworden tot politieke outcast. Echt niemand wil meer met hem in de nabijheid gezien worden.

Brief Loek Borrèl aan Rob Vrolijk

De lijdensweg in zeven aktes

Ik geniet van een goed politiek debat. Dat heeft Nederland lang niet gekend. Ik herinner me ‘oudje’ met de dissidenten in het CDA, waarbij een boycot van het Apartheidsregime in Zuid-Afrika op het spel stond. Ook een mooi debat was het judasgedrag van Rita Verdonk in de kwestie Hirsi Ali, die gelogen zou hebben over het verkrijgen van haar paspoort. Met de beslissende rol van Balkenende, die zijn mond gewoon voorbij praatte. Nu was het wachten op Annemarie Jorritsma, die door de bomen het bos niet meer zag. Uit de brij aan woorden die zij produceerde, gaf ze aan dat ze geen idee had wat de vraag ook alweer was. Ze wauwelde maar door, geheel in de geest van het dixielandorkestje die in een nog niet zo ver verleden de VVD-verkiezingsavond zo ondraaglijk maakte. Of zoals Black Queen Sylvana Simons het – geparafraseerd – zei: ‘Ik luister nu al een hele tijd naar u, maar ik weet gewoon niet waar u het over hebt’ om vervolgens resoluut d’r back hiney aan een vertwijfelde Jorritsma te laten zien.

 

Faux pas

Het was een debat waar alles inzat. De door Rutte totaal vergeten hoofdrolspeler Omtzigt als de bekende ‘olifant in de Kamer’, de als altijd zichzelf overschreeuwende Wilders die het debat maar meteen met gestrekt been in ging, Rutte die zijn zoveelste excuses prevelde voor de zoveelste omissie in zijn geheugen, Kaag die nog even op stoom moest komen en de juiste toon zocht en Hoekstra die bevrijd leek van te nauw zittende schaatsen en ouderwetse partijstrategen, en een zeer aardig begin maakte van zijn rol als parlementariër. En wat te denken van de leidster van de Boeren, Burgers en nog een ‘B’ (Buitenlui? Beambten? Bikkels?)? Gehuld in een leren Satudara jack! Ze sprak uit haar hart, een inktzwart hart helaas. Dassen van Volt, die rondliep als een kind in een speeltuin: Verdwaasd en vol ongeloof. Zoveel mensen, zoveel dingetjes, zoveel geluidjes. Maar het was toch echt Baudet die – zonder het te weten – de vraag der vragen stelde: ‘“Heeft u ook uw verslag van het gesprek met de verkenners ingezien in het Verkennerskamertje”? Een vraag waarbij je als onwetende de steller zo achter de microfoon zou hebben weggedragen, maar Rutte ging er heel ‘professioneel’ op in. En ja, toen waren de rapen definitief gaar. Een faux pas, waar nog lang over werd gesproken.

 

Hazenpaadje

Rob, ik vond Kaags uitleg bij de motie van afkeuring prachtig. Snoeihard geadresseerd aan Rutte. Geen moment van aarzeling, gewoon een knieschot. Rutte keek vreemd, bedenkelijk, geslagen en met uiteindelijk een priemend glimlachje. Hij had zijn kastijding ondergaan op deze nachtelijke Witte Donderdag, maar de Goede Vrijdag was in aantocht: Kaag beet niet door. Het nieuwe leiderschap, waar ze verdomme ook nog aan refereerde jegens een onthutste Marijnissen, bleek nog gewoon in de cursusdoos te zitten. Zij en in haar kielzog Hoekstra én die wezel van een Seegers, vonden dan toch nog een hazenpaadje voor de gevallen staatsman. Terwijl de rest van de Kamer het vertrouwen in deze man voorgoed had opgezegd. Voor hen was het exit Rutte!

 

Nabeschouwingen

Ik vind de nabeschouwing meestal een beproeving, vooral als die Roderick van Grieken van de Debatclub zijn mening etaleert. Maar op deze Goede Vrijdag leek het journaille en het volk nog beduusd door wat zich de dag ervoren had afgespeeld. Vandaag de kranten gescand. Mooie reconstructies, venijnige stukjes over Rutte (die is nu helemaal een loser), de toekomst van de democratie (daar hebben we toch heel lang niets mee gedaan). Opvallend zijn dan toch de stukjes van 3 weken terug in de krant en die van vandaag. Zie bijvoorbeeld een van mijn favoriete scribenten, Bas Heijne in de NRC. Zie zijn column van vandaag: ‘Niemand wil op Rutte lijken‘ en lees dan nog eens zijn column van daags na de landelijke verkiezingen: ‘Een waanzinnig stabiel land‘. Bijna drie weken geleden was het hosanna bij de VVD, nu lijkt die partij als een plumpudding in elkaar te zakken. Alles draaide om Mark Rutte, troonopvolgers zochten hun heil in het bedrijfsleven, waar het grote geld te verdienen valt. Maar ook in het CDA zijn de problemen nog niet verdwenen. Hoekstra heeft van zich afgebeten, maar het zal toch van Omtzigt afhangen of die partij een stabiele en betrouwbare factor zal worden. En wat te denken van de geldingsdrang van D66?

 

Een moeilijke formatie

Rob, ik voorzie een moeilijke formatie, zodat onze gedachtegangen elkaar kunnen blijven kruizen. De Tweede Kamer, de tegenmacht, heeft donderdag weer eens weten te brullen. Een zwaluw maakt nog geen zomer, dus in alle redelijkheid: het blijft afwachten. Maar dat we weer wat spanning mogen verwachten in de Nederlandse politiek geef ik je bij deze mee. En over een ‘linkse’ lente ga ik het volgende keer weer hebben.

Lees ook: It’s the ideology, stupid

It’s the ideology, stupid

It’s the ideology, stupid …Beste Loek,

Het is zoals de filmpersonage Jeffrey Beaumont in de 1986 film Blue Velvet tegen de andere filmpersonage Sandy Williams zegt: ‘It’s a strange world.’ Helaas vertoont de echte wereld van vandaag net zoveel duistere ondertonen als die film destijds.

Brief Rob Vrolijk aan Loek Borrèl

It’s the ideology, stupid

De sociale nood vandaag de dag is sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw nog nooit zo hoog geweest in Nederland en toch stemmen we massaal op de man die daar eindverantwoordelijk is. Ik moet eerlijkheidshalve bekennen dat ik de premier in al die jaren niet wezenlijk heb gewantrouwd. Hij heeft zeker niet mijn politieke kleur, maar bij al het rechtsradicale gerammel van de laatste twintig jaar had ik het idee dat hij met zijn morele flexibiliteit en ideologische leegte wellicht de juiste persoon op de juiste plek, in de juiste tijd was. Pas nadat hij – voor de hoeveelste keer eigenlijk? – zonder kleerscheuren uit een (toeslagen)schandaal kwam, had ik definitief genoeg van zijn grenzeloze opportunisme. Met zijn optreden in het door verkenner Ollongren veroorzaakte schandaal rondom de mogelijk andere functie voor Omtzigt heeft zijn liegen zich geopenbaard als pathologisch.

 

Verkiezingsretoriek?

Ik ben zeker niet de eerste die constateert dat tien jaar Rutte een waslijst aan bestuurlijke calamiteiten oplevert. Tien jaar VVD Law & Order en de georganiseerde misdaad floreeert als nooit tevoren. De inkomensverschillen tussen rijk & arm neigen naar Amerikaanse proporties. Het tekort aan betaalbare woningen is gigantisch en de zorg zelf ligt naast de corona-patiënten op de intensive care. Het is de vraag of ze het gaat halen. Het is zelfs zó erg dat Rutte en zijn VVD zélf concluderen dat we te ver zijn doorgeschoten in het najagen van neo-liberale idealen. Of was dat ook weer verkiezingsretoriek en gaan ze straks vrolijk verder met het uithollen van onze samenleving?

 

Het nemen van verantwoordelijkheid

Wat de toeslagenaffaire betreft, is het opvallend dat de PvdA voorman Asscher – die als minister van sociale zaken tussen 2012 en 2017 medeverantwoordelijk was voor deze systeemontregelende onrechtvaardigheid – onder druk van zijn partij het lijsttrekkerschap er aan heeft moeten geven. Grappig genoeg constateerde Telegraaf jounalist Wouter de Winther op de donderdag na de verkiezingsdag bij Jinek dat het terugtreden van Asscher helemaal niet nodig was geweest. Eindverantwoordelijke Rutte had immers gewonnen en de partijen van de twee politici die zich sterk hadden gemaakt voor de belangen van de gedupeerden, hadden juist verloren. Vanuit strategisch oogpunt had Asscher gewoon door kunnen gaan.

 

Zwerende vinger

De Winthers waarneming klopt natuurlijk als een zwerende vinger. Het lot van 26.000 gedupeerde landgenoten interesseert ons Nederlanders net zoveel als dat van de millioenen Syrische vluchtelingen: geen ene mallemoer. Wie aan de verliezende kant staat moet gewoon z’n bek houden en in alle rust kreperen.

 

Mooie woorden en een pluim

De waardering voor de twee kamerleden – Pieter Omtzigt en Renske Leijten – die de kwestie tot het pijnlijke einde aan de kaak hebben gesteld, beperkt zich tot mooie woorden en een pluim. Want als het er op aan komt, stemmen we op de veroorzaker van alle ellende. Inmiddels zijn de duistere krachten ook al begonnen met het zagen aan de poten onder de kamerzetel van Omtzigt, maar dat is een ander verhaal.

 

It’s the marketing stupid

De Winther’s conclusie dat Asscher gewoon had kunnen doorgaan, klopt echter alleen als je denkt in de lijnen van een gemiddelde VVD kiezer. Aanhangers van een partij die altijd strikt pragmatisch voor het eigenbelang kiest. De gemiddelde PvdA-kiezer echter staat een stuk ideologischer in het leven en zou de partij verder hebben afgestraft voor dit VVD-gedrag.
De Winther’s conclusie komt – zoals jij ook al constateert – voort uit het idee dat politiek gelijk staat aan marketing. Dat hoorde ik trouwens een links angehauchte journalist de linkse politiek ook verwijten in een of ander praatprogramma. De linkse partijen zouden het nog steeds niet lijken te begrijpen: ‘It’s the marketing, stupid.’

 

Een andere weg

Maar wellicht is dat juist de val waar de linkse partijen jaren geleden in zijn getrapt. Wie in de marketingval trapt, betreedt de inhoudsloze wereld van gemakzucht en genot. Een wereld waarin iedere verliezer wordt buitengesloten omdat deze zo’n onaangename geur met zich meedraagt. Jij vraagt je in je stuk – al eindig je gelukkig wat hoopvoller dan het zich op een gegeven moment laat aanzien – waar het naar toe moet met links. Weg van de marketing en terug naar de ideologie in ieder geval! Weg ook uit de opgeklopte ratrace naar de meeste stemmen, richting een maatschappij waarin iedere burger maximaal tot z’n recht komt. Vooral ook die van ‘de verliezers’. En dat alles onder het mom: ‘It’s the ideolgy, stupid’.

Lees de brief van Loek: Toch weer zin in de toekomst …